یعنی چه
جاندار هوازی یا ارگانیسم هوازی به هر موجود زندهای (مانند انسان، حیوانات، گیاهان و برخی باکتریها) گفته میشود که برای انجام فرآیندهای حیاتی، متابولیسم و تنفس سلولی به اکسیژن موجود در هوا یا آب وابسته است و بدون آن قادر به ادامهٔ زندگی نیست.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «جاندار» (با فتح جیم و دال) و «هوازی» (با فتح هاء و زای مکسور) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «جاندار هوازی»، «موجود هوازی» یا «هوازیست» به عنوان پاسخهای رایج شناخته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ Aerobic از ریشهٔ یونانی به معنای هوا و زندگی گرفته شده است.
به فارسی
این اصطلاح کاملاً از ارکان فارسی تشکیل شده است؛ «جاندار» (جان + دار) و «هوازی» (هوا + زی، از ریشهٔ زیستن). مترادفهای آن در زبان فارسی «موجود هوازی» و واژهٔ گزینششدهٔ «هوازیست» هستند. متضاد آن نیز «جاندار بیهوازی» نام دارد.
نماد چیست
در نمادشناسی رسمی بینالمللی نشانهٔ واحدی برای آن وجود ندارد، اما در مراجع زیستشناسی و پزشکی معمولاً با فرمول شیمیایی گاز اکسیژن ($O_2$) یا تصویر نمادین ریه و دستگاه تنفسی نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل جاندار هوازی
جاندار هوازی به ارگانیسمهایی اطلاق میشود که سیستم حیاتی و سوختوساز آنها بر پایهٔ مصرف اکسیژن طراحی شده است. این موجودات از طریق تنفس سلولی، اکسیژن را برای تجزیهٔ مواد مغذی و تولید انرژیِ مورد نیاز خود به کار میبرند. طیف وسیعی از ساکنان زمین از جمله انسانها، حیوانات، گیاهان و شمار زیادی از ریزاندامگان در این گروه قرار میگیرند.
در مقابل این گروه، جانداران بیهوازی قرار دارند که برای بقای خود نیازی به اکسیژن ندارند و حتی ممکن است غلظتهای بالای اکسیژن برای آنها سمی باشد. بررسی ویژگیهای جانداران هوازی یکی از مباحث پایهای در زیستشناسی، بومشناسی و پزشکی است که به درک چگونگی تداوم حیات در سیارهٔ زمین کمک شایانی میکند.