یعنی چه
واژه مُجْدِبَة به وضعیتی اشاره دارد که در آن زمین به دلیل نبود باران و رطوبت، کاملاً خشک و بیگیاه شده و آمادگی کشت و رویش را از دست داده است. این کلمه برای توصیف شرایط قحطی و خشکسالی شدید به کار میرود.
تلفظ
این کلمه به صورت مُجْدِبَة (با ضمه م، سکون ج، کسره د و فتحه ب) تلفظ میشود و در زبان فارسی تاء تأنیث آن معمولاً به صورت هاء صامت یا الف خوانده میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «زمین خشک و بیگیاه» یا «قحطیزده»، واژه ۵ حرفی «مجدبة» یا «مجدبه» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم مجدبة در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که نشاندهنده خشکی مفرط خاک یا آسیبدیدگی ناشی از قحطی هستند.
به عربی
در زبان عربی این واژه اسم فاعل مؤنث از باب افعال است و ترکیب «أرض مجدبة» به طور رایج برای توصیف دشتها و زمینهای خالی از پوشش گیاهی به دلیل خشکسالی استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی شامل اصطلاحاتی چون زمین بایر، خاک سترون، قحطیزده و دشتِ خشک و بیگیاه است.
در قرآن
خود واژه «مُجْدِبَة» به صورت مستقیم در آیات قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، ریشه ثلاثی آن (ج-د-ب) و مفاهیم همخانوادهاش در احادیث، خطبههای نهجالبلاغه و ادعیه اسلامی (مانند دعای باران و طلب رفع تنگدستی) برای توصیف روزگار سخت و ناامیدی زمین به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل مجدبة
واژه «مُجْدِبَة» یک صفت عربی از ریشه «جَدْب» به معنای خشکی و قحطی است که به عنوان اسم فاعل مؤنث وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این کلمه به طور خاص برای توصیف زمینها، دشتها یا اقلیمهایی به کار میرود که به دلیل ناپایداریهای جوی، نبود بارش باران و از بین رفتن رطوبت خاک، کاملاً بایر و بیگیاه شدهاند و توانایی پرورش هیچگونه گیاه یا محصولی را ندارند.
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، این واژه افزون بر معنای جغرافیایی و طبیعی خود، به عنوان یک نماد معنوی برای اشاره به «سختی، ناامیدی، فقر و نیاز مبرم مخلوقات به رحمت و باران الهی» شناخته میشود. به همین دلیل در متون کهن و دعاهای طلب باران، از این تعبیر برای به تصویر کشیدن اضطرارِ آفرینش در پیشگاه خداوند استفاده شده است.