یعنی چه
آدم متکبر به فردی گفته میشود که دچار غرور و خودپسندی افراطی است. او خود را در مرتبهای بالاتر و باارزشتر از سایر مردم میپندارد، به نظرات دیگران بیاحتمایی میکند و حاضر به پذیرش حق یا عذرخواهی نیست. این صفت در اخلاق و عرف جامعه همواره ناپسند و مذموم شمرده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصفی به صورت «آدَمِ مُتَکَبِّر» (ādam-e motakabbir) است که از دو واژهٔ فارسی «آدم» و واژهٔ عربی «متکبر» (اسم فاعل از باب تفعل) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «ادم متکبر» با ۸ حرف است. همچنین کلماتی نظیر مغرور، خودبین، خودپسند و متفرعن نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف فرد متکبر و مغرور بیشتر از واژه Arrogant استفاده میشود. واژههای Haughty و Conceited نیز به همین معنا به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی از کلمات مُتَکَبِّر، مَغْرور و مُتَعَجْرِف برای رساندن مفهوم آدم خودخواه و باافاده استفاده میشود که ریشه اصلی آنها به کبر و خودخواهی برمیگردد.
در قرآن
واژه متکبر در قرآن کریم دو کاربرد متفاوت دارد؛ برای انسانها به عنوان صفتی زشت و نشانه سرکشی یاد شده است، مانند آیه ۶۰ سوره زمر: «أَلَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَکَبِّرِینَ». اما برای خداوند در آیه ۲۳ سوره حشر («...الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ...») به عنوان یک صفت مثبت و کمالی به معنی دارندهٔ عظمت و کبراییِ حقیقی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل ادم متکبر
آدم متکبر به کسی گفته میشود که با نگاهی خودخواهانه، خود را برتر و بالاتر از دیگران میپندارد و در برابر حق و خلق خدا سر فرود نمیآورد. این مفهوم که از ریشه عربی «کبر» به معنای بزرگی گرفته شده، در ادبیات و فرهنگ عامه با نمادهایی چون طاووس، فرعون و ابلیس شناخته میشود و همواره به عنوان یک رذیله اخلاقی مورد نکوهش قرار گرفته است.
نکته جالب توجه در بررسی این واژه، کاربرد دوگانه آن در متون دینی و قرآنی است؛ چرا که تکبر برای انسان به دلیل ادعای عظمتی که ندارد مایه سقوط است، اما همین صفت برای پروردگار به معنای دارا بودن کبریا و عظمت واقعی و شایسته تعظیم بودن است.