معنی گزن یعنی چی؟ مترادف، متضاد و هم خانواده گزند

معنی

گزن در معنای اصلی خود، کاردک یا چاقوی مخصوصِ پهن و دم‌تیزی است که کفاشان، سراجان (چرم‌دوزان) و صحافان برای بریدن و نازک کردن لبه‌های چرم از آن استفاده می‌کنند. در جغرافیا نیز نام باستانی شهر شیز (تخت سلیمان) در منابع قدیمی به صورت گنزک یا گزن آمده است. همچنین در برخی گویش‌های محلی به عنوان مخفف گیاه گزنه یا جگن به کار می‌رود.

یعنی چه

این واژه اشاره به نوعی ابزارِ دستی و سنتی آهنی دارد که کارایی اصلی آن لایه‌برداری، پرداخت و برش دادن دقیق متریال‌های سختی چون چرم و تیماج است.

مترادف

واژه‌های شفره و کاردک نزدیک‌ترین و رایج‌ترین مترادف‌ها برای این ابزارِ چرم‌بُری هستند.

متضاد

از آنجا که گزن یک واژهٔ ابزاری و اسم ذات است، متضاد معنایی و مفهومیِ انتزاعی برای آن در زبان فارسی تعریف نشده است.

هم خانواده

اصطلاحاتی مانند گزن‌کشی (عمل نازک کردن چرم) مستقیماً با آن هم‌خانواده هستند. در ریشه‌شناسی‌های وسیع‌تر، با کارواژهٔ گزیدن و واژه‌هایی چون گزنده و گز نیز به دلیل مفهوم بریدن و اصابت کردن، پیوند دارد.

ریشه

گزن یک واژه اصیل ایرانی است. در منابع ریشه‌شناسی به خانواده واژه‌های هندوروپایی مرتبط با بریدن و تراشیدن نسبت داده شده است، هرچند دربارهٔ ریشهٔ قطعی و واحد آن در برخی شاخه‌ها اتفاق نظر کامل وجود ندارد و تا حدی نامشخص است.

جمله سازی

در جدول

در جدول‌های متقاطع، در پاسخ به راهنمای «ابزار کفاشی»، «تیغ چرم‌دوزی» یا «شفره»، واژهٔ ۳ حرفی «گزن» مد نظر قرار می‌گیرد.

به انگلیسی

برای معادل‌سازی ابزار چرم‌دوزی از واژه‌های تخصصی حوزه صنایع دستی و کفاشی در زبان انگلیسی استفاده می‌شود.