یعنی چه
فمالحوت در لغت به معنای «دهان ماهی» است و در اصطلاح نجومی، به عنوان پرنورترین و درخشانترین ستاره در صورت فلکی حوت جنوبی (ماهی جنوبی) شناخته میشود. این جرم آسمانی از قدر اول بوده و یکی از شاخصترین ستارگان آسمان شب پاییزی در نیمکره جنوبی به شمار میرود که به دلیل موقعیت منزویاش در منطقهای کمستاره، به آن ستاره تنها نیز میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «فَمُ الْحوت» است که از دو واژه عربی «فَم» (دهان) و «الْحوت» (ماهی) ترکیب شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول کلمات، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان روشنترین ستاره حوت جنوبی یا یکی از ستارگان ملوکانی شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و نجوم بینالمللی از واژه Fomalhaut استفاده میشود که دگرگونشده و فرنگیشدهٔ همان تلفظ عربی و فارسی «فمالحوت» است.
به فارسی
ترجمه تحتاللفظی این عبارت عربی به فارسی «دهان ماهی» است. این واژه از دیرباز به همین صورت عربی وارد متون کهن نجومی و لغتنامههای فارسی از جمله دهخدا شده است.
در قرآن
ترکیب کامل «فم الحوت» در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما واژه «الحوت» به معنای ماهی یا نهنگ ۴ بار در قرآن ذکر شده که از جمله آنها میتوان به داستان حضرت یونس (ع) در آیه ۱۴۲ سوره صافات (فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ) و داستان حضرت موسی (ع) و خضر در سوره کهف اشاره کرد.
نماد چیست
در ایران و پارس باستان، فمالحوت یکی از چهار ستاره سلطنتی یا نگهبانان آسمان بود که تغییر فصول را مشخص میکردند و این ستاره ناظر و نگهبان جهت «جنوب» بود. در اساطیر غربی و خاورمیانه نیز نماد دگرگونی از شکل مادی به معنوی و پیوندخورده با خدای دریا و باروری است.
جمعبندی و توضیح کامل فم الحوت
فمالحوت یکی از مهمترین و درخشانترین ستارگان آسمان شب است که در صورت فلکی حوت جنوبی قرار دارد. این واژه ریشه در زبان عربی دارد اما از گذشتههای دور وارد نجوم، ادبیات و فرهنگ ایران شده و در متون کهن فارسی به عنوان یکی از نقاط شاخص آسمان از آن یاد شده است. معادل انگلیسی آن یعنی Fomalhaut نیز مستقیماً از همین نام اقتباس شده است.
این ستاره در اسطورهشناسی پارسی جایگاه ویژهای داشته و به عنوان یکی از چهار ستاره ملوکانی یا سلطنتی، وظیفه پاسداری از افق جنوبی و اعلام تغییرات فصلی را بر عهده داشته است. اگرچه اصطلاح فمالحوت در قرآن نیامده، واژه ریشهای آن یعنی حوت در کتاب آسمانی به ماجرای پیامبرانی چون حضرت یونس و حضرت موسی اشاره دارد.