میهن پرست یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل میهن پرست

واژه «میهن‌پرست» یک صفت مرکب فاعلی اصیل در زبان فارسی است که ریشه در اعماق زبان‌های باستانی دارد. بخش اول آن یعنی «میهن» از واژه اوستایی «مَئتهنَ» به معنای جای گزیدن و زادگاه گرفته شده و بخش دوم یعنی «پرست» از ریشه اوستایی «پَری-سْتا» می‌آید که در ابتدا معنای مراقبت و نگاهداری (مانند پرستاری از آتش مقدس) داشته و بعدها معنای ستایش و دلبستگی شدید یافته است. هم‌خانواده‌های آن شامل هم‌میهن، میهن‌دوست و پرستش است.

این ترکیب خالص فارسی عیناً در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیمی مثل دوستیِ زادگاه و دیار در آیاتی چون آیه ۵۸ سوره قصص یا اشاره به کسانی که از دیارشان رانده شده‌اند تأیید شده و حدیث مشهور «حُبُّ الوَطَنِ مِنَ الإیمان» نیز گواهی بر جایگاه این ارزش در فرهنگ اسلامی-ایرانی است. مترادف‌های پرکاربرد آن وطن‌پرست و ملی‌گرا بوده و در نقطه مقابل، واژه‌هایی چون میهن‌فروش و خائن به وطن قرار دارند.