یعنی چه
بنگدانه (نام علمی: Hyoscyamus niger) گیاهی علفی و معمولاً دوساله از تیرهٔ بادنجانیان است. این گیاه گلهایی به رنگ زرد روشن با رگههای ارغوانی و بویی ناخوشایند دارد. دانههای این گیاه حاوی آلکالوئیدهای قوی مخدر، مسکن و سمّی مانند هیوسیامین و اسکوپولامین است که در طب سنتی و مدرن مصارف دارویی حساسی دارد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت بَنگ دانِه (bang-dāneh) تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه «بنگ دانه» با ۷ حرف است. همچنین از مترادفهای آن مانند «بذرالبنج»، «سکران» و «بنج» نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
معادل رایج این گیاه در زبان انگلیسی Henbane است. در زبان عربی به آن بذر البنج یا السکران و در زبان ترکی به آن Banotu میگویند.
به فارسی
در زبان فارسی برای این واژه مترادفها و کلمات همخانوادهای همچون بنج، منج، بنگ سیاه، علف تخم بنگ، بنگاب و بنگزده وجود دارد. ریشه بخش اول آن یعنی «بنگ» به زبانهای کهن هندواروپایی بازمیگردد که در سانسکریت «بَهنْگ»، در اوستا «بَنگهه» و در پهلوی «مَنگ» یا «وَنْگ» بوده و با واژه «دانه» ترکیب شده است. این واژه متضاد لغوی ندارد.
نماد چیست
در باورهای باستانی و جادوگری کهن در اروپا و شرق، بنگدانه به دلیل خواص توهمزایی شدید، نمادی از خلسه، جادوگری، پرواز روح و ارتباط با ارواح به شمار میرفته است. در فرهنگ عامه ایران، از بذر این گیاه تسبیحهایی میساختند که در باورهای خرافی، نمادی برای دفع سموم و رفع چشمزخم بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل بنگ دانه
بنگدانه گیاهی علفی، دوساله و فوقالعاده سمی از تیرهٔ بادنجانیان است که به خاطر داشتن آلکالوئیدهای قدرتمندی چون اسکوپولامین و هیوسیامین، خواص تخدیرکننده و مسکن قوی دارد. این گیاه در طب سنتی با نام «بذرالبنج» یا «سکران» شناخته میشود و با وجود سمی بودن، مشتقات آن در داروسازی مدرن کاربردهای حیاتی دارند.
از نظر تاریخی و فرهنگی، واژه «بنگ» ریشهای بسیار کهن در زبانهای هندواروپایی، اوستایی و پهلوی دارد. این گیاه به دلیل ویژگیهای خاص و توهمزای خود، در باورهای باستانی نمادی از جادوگری و خلسه بوده و در فرهنگ عامه ایران نیز از بذر آن برای ساخت تسبیحهای دفع چشمزخم استفاده میشده است.