معنی
حتمی صفتی است به معنای چیزی که وقوع آن صددرصد، واجب و بدون بازگشت است. این واژه برای توصیف امور، تصمیمات یا سرنوشتهایی به کار میرود که هیچگونه شک، تردید یا امکانی برای تغییر در آنها راه ندارد و مبرم و لازمالاجرا هستند.
یعنی چه
در زبان عامه و کاربرد روزمره، وقتی میگوییم کاری یا اتفاقی حتمی است، یعنی آن امر قطعی شده و بههیچوجه لغو یا دچار تغییر نخواهد شد؛ به عبارت دیگر، رخ دادن آن اجتنابناپذیر است.
مترادف
این کلمات در بافتهای مختلف میتوانند به جای حتمی قرار گیرند و مفهوم قطعیت و اجبار را برسانند.
متضاد
این واژهها نشاندهنده شرایطی هستند که در آنها شک، شرط یا احتمال وجود دارد و قطعیت کامل حاصل نشده است.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه عربی «ح ت م» مشتق شدهاند که در اصل به معنای بریدن، قطع کردن و یکسره کردن کار است.
جمله سازی
در جدول
واژه «حتمی» دقیقاً ۴ حرف دارد. در سوالات جدول، به عنوان پاسخ پرسشهایی نظیر «قطعی»، «یقینی» یا «واجب و ناگزیر» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، کلمات Definite و Certain برای مفهوم قطعی و یقینی، و واژه Inevitable برای مفهوم اجتنابناپذیر و ناگزیر استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل حتمی
واژه «حتمی» صفت نسبی و ریشهگرفته از واژگان عربی است که مفهوم قطعیت، ضرورت و تخلفناپذیری را افاده میکند. این کلمه در زبان و ادبیات فارسی برای توصیف پدیدهها، احکام یا سرنوشتهایی به کار میرود که هیچگونه احتمالِ عدمِ وقوع در آنها راه ندارد و به معنای واقعی کلمه، یکسره و نهایی شدهاند.
در فرهنگ معارف و متون کهن نیز این مفهوم جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که ریشه این واژه در قرآن کریم در عبارت «حَتْمًا مَقْضِيًّا» به معنای فرمان قطعی و تغییرناپذیر الهی جلوه کرده است. در کاربردهای روزمره و حل جدول، این واژه نمادی از ثبات، اطمینان صددرصدی و پایان غیرقابل بازگشت یک امر تلقی میشود.