یعنی چه
این کلمه ترکیبی از «اعقاب» (جمع عَقِب به معنی پاشنه پا یا فرزندانِ فرزند) و ضمیر «کُمْ» (شما) است. در مفهوم کنایی به معنی بازگشت به عقب، ارتجاع و رویگردانی از یک مسیر دستراست به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با سکون عین، فتح قاف، کسر باء و سکون میم به صورت «أَعْقَابِکُمْ» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «پاشنههای شما در قرآن» یا «فرزندان شما به عربی» کاربرد دارد و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
با توجه به بافت متن، در انگلیسی به دو صورت معادلسازی میشود؛ یکی در معنی مادی (پاشنه پا) و دیگری در معنی مجازی (نسل آینده).
به عربی
این کلمه خود یک ساختار اصیل عربی از ریشه «ع ق ب» است. مفرد آن «عَقِب» به معنی پشت پا یا پاشنه است.
به فارسی
در ترجمههای دقیق فارسی متون کهن، این واژه را به «پاشنههای شما» یا «پشت سر شما» برگرداندهاند که بسته به متن، معنای فرزندان را نیز میدهد.
در قرآن
این واژه در آیه ۱۴۴ سوره آلعمران به کار رفته است: «انْقَلَبْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِکُمْ». این تعبیر اصطلاحی در قرآن، نماد و کنایه از ارتداد، سستی در ایمان، ارتجاع و بازگشت به دوران جاهلیت پس از هدایت است.
جمعبندی و توضیح کامل اعقابکم
واژه «اعقابکم» یک ترکیب اصیل قرآنی و عربی از ریشه «عقب» است که به واسطه ورود متون دینی به زبان فارسی، در ادبیات عرفانی و معارف ما جایگاه ویژهای یافته است. معنای لغوی و حسی آن به پاشنههای پا اشاره دارد، اما کارکرد اصلی آن در فرهنگ اسلامی به صورت مجازی و کنایی است.
در کاربرد قرآنی، این کلمه هشدار سنگینی به جامعه محسوب میشود تا پس از رسیدن به بیداری و موفقیت، در غیاب رهبران خود دچار فروپاشی درونساختاری و بازگشت به عادتهای غلط گذشته نشوند. همچنین این واژه در متون حقوقی و نسبشناسی به معنای نسل، فرزندان و نوادگان یک شخص نیز استعمال میشود.
شناخت این واژه به درک بهتر اصطلاحات کنایی در زبان عربی و ترجمههای قرآنی کمک میکند و نشان میدهد که چگونه یک مفهوم مادی (پشت پا) میتواند به یک مفهوم عمیق اجتماعی و اعتقادی (ارتجاع و عقبگرد فکری) تبدیل شود.