معنی
این واژه فعل منفی در زمان گذشته دور (بعید) از مصدر تاباندن است و به معنای تاریک نگه داشتن، روشنی نبخشیدن و نتافتن نور به یک مکان یا پدیده به کار میرود.
یعنی چه
عبارت «نتابانده بود» واژهای کلاسیک و معمولی است که برای توصیف وضعیت پیش از سپیدهدم یا عدم انتشار نور و گرما استفاده میشود؛ مانند زمانی که میگوییم خورشید هنوز پرتوهایش را بر زمین نتابانده بود.
مترادف
این کلمات همگی در بستر متن میتوانند به جای فعل نتابانده بود قرار گیرند و مفهوم عدم تابش را برسانند.
در جدول
در مسابقات حل جدول، این کلمه دقیقاً ۱۱ حرف دارد و به عنوان پاسخی برای راهنمای «نور نیفشانده بود در گذشته بعید» شناخته میشود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این فعل، ساختار ماضی بعید منفی (Past Perfect Negative) را برای افعال مربوط به تابش نور حفظ کردهاند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، این واژه با استفاده از پسوندهای منفیساز و زمان گذشته روایتی/نقلی دور معادلسازی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نتابانده بود
واژهٔ «نتابانده بود» یک فعل ماضی بعید منفی و متعدی (سببی) از مصدر «تاباندن» یا «تابانیدن» است. این کلمه از ریشهٔ ایران باستان مشتق شده و در ادبیات فارسی برای توصیف حالت تعلیق زمان، تاریکی، و بهویژه لحظات پیش از طلوع خورشید و سپیدهدم کاربرد فراوان دارد، همانطور که در متون درسی و کهن به چشم میخورد.
از نظر ساختاری، این فعل با افزودن تکواژهای نفی و ماضی بعید به بن سببی ساخته شده و در بازیهای کلماتی و جدول به عنوان یک کلمهٔ ۱۱ حرفی دقیق شناخته میشود. معنای نمادین آن نیز غفلت، تاریکی و آستانهٔ آگاهی است که در تقابل با مفاهیمی مثل هدایت و روشنایی قرار میگیرد.