یعنی چه
مرطة (به کسر میم و فتح راء و طاء) صفت مشبهه و در واقع علامت جمع برای واژه «امرط» است. این کلمه در متون و لغتنامههای کهن برای توصیف گروهی از مردان به کار میرود که ریش، ابرو یا موی بدن آنها بسیار کمپشت، تنک و ریخته شده باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه بر وزن «فِعَلَة» به صورت مِرَطَة (مِـ + رَ + طَ + ه) است که در زبان عربی به عنوان جمع تکسیر برای مفردهای بر وزن اَفعَل (مانند امرط) استفاده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سوالاتی با عنوان «مردان کممو در عربی» یا «جمع امرط»، کلمه ۴ حرفی «مرطة» است. همچنین کلمه «امرط» برای حالت مفرد آن کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این کلمه در حالت جمع از عباراتی که به افراد با موی کمپشت یا ریش تنک اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی است و از ریشه «م ر ط» مشتق شده که به معنای ریختن مو، پر یا کرک است.
به فارسی
دقیقترین معادلهای فارسی برای این واژه کهن، کلماتی مانند کممویان، بیریشان و کوسجها (مردانی که در چانه ریش دارند اما در گونهها ندارند) هستند.
نماد چیست
کلمه مرطة دارای یک نماد رسمی، اسطورهای یا شناختهشده در فرهنگها نیست؛ اما در ادبیات سنتی عرب، ویژگی امرط بودن (کممویی یا نداشتن ریش کامل) گاهی به عنوان نمادی از دوران جوانی، سبکباری یا عدم بلوغ کامل ظاهر تعبیر میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل مرطة
واژه «مرطة» یک لغت اصیل فارسی نیست، بلکه یک واژه وامگرفته شده از زبان عربی است که از ریشه ثلاثی مجرد «مَرَطَ» (به معنی ریختن مو یا پر) مشتق شده است. این کلمه در متون و لغتنامههای کهن فارسی و عربی مانند لغتنامه دهخدا و منتهیالارب به عنوان جمع تکسیر واژه «امرط» ثبت شده و برای توصیف گروهی از مردان استفاده میشود که به طور طبیعی یا بر اثر ریزش، دارای ریش و ابروی بسیار تنک، کمپشت و سبک هستند.
این واژه از نظر ساختاری چهار حرف دارد و در طراحهای جدول کلمات متقاطع، به عنوان پاسخ عباراتی نظیر «مردان کممو در عربی» شناخته میشود. مفرد آن یعنی «امرط» و مؤنث آن «مرطاء» است و در زبان فارسی کلماتی مثل کوسج، بیریش و کممو نزدیکترین برگردانهای معنایی به آن به شمار میروند.
با وجود ریشه مذهبی و فصاحت لغوی این واژه، کلمه مرطة یا مشتقات مستقیم آن در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند و در فرهنگ نمادشناسی سنتی نیز جایگاه یا نماد اسطورهای ویژهای به آن اختصاص داده نشده است؛ بلکه صرفاً جنبه توصیفی برای ظاهر و فیزیک افراد دارد.