یعنی چه
واژه عقصاء در اصل برای توصیف میش یا بز مادهای به کار میرود که شاخهای آن به سمت پشت گوشهایش پیچ خورده و خم شده باشد. در مفهوم مجازی و برای انسان، این واژه به زنی اشاره دارد که بخیل، بدخلق و ناسازگار است یا انگشتان دست او دفرمه شده و روی هم پیچ خورده باشند.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و متون کهن به صورت فَتْحِ عین، سُکونِ قاف و صادِ کشیده (عَقْصاء) تلفظ میشود.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، عقصاء به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنماییهایی نظیر «بز ماده با شاخهای رو به عقب پیچخورده» یا «زن بدخلق و بخیل» استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، عقصاء مؤنث واژه «أعقص» است که ریشه آن (ع - ق - ص) به معنای گره خوردن، بافتن و انعطاف به سمت عقب است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه بر اساس کاربرد شامل «شاخپیچیده»، «کجشاخ»، «خمیده» و در کاربرد انسانی به معنای «زن بخیل» یا «زن تندخو» است.
در قرآن
کلمه عقصاء در متن قرآن مجید وجود ندارد؛ اما در احادیث نبوی مشهور (مانند احادیث مرتبط با زکات در صحیح مسلم) در توصیف ویژگی ظاهری حیوانات به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه یک صفت طبیعی، فیزیکی و اخلاقی در زبان عربی است و در فرهنگ یا اسطورهشناسی نماد مفهوم خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل عقصاء
واژه «عقصاء» یک صفت دقیق در زبان عربی است که به زبان فارسی و لغتنامههای کهن نیز راه یافته است. ریشه اصلی این کلمه به معنای پیچخوردگی و تمایل به سمت عقب است و در وهله اول برای توصیف حیواناتی (مانند بز و میش ماده) به کار میرود که شاخهای آنها فرمی خاص و رو به عقب دارد.
علاوه بر این کاربرد ظاهری در دنیای حیوانات، عقصاء در ادبیات کلاسیک کنایه از ویژگیهای اخلاقی ناپسند در انسان نظیر بخل، بدخلقی و ناسازگاری نیز هست. شناخت این کلمه بیشتر در حل جدول کلمات متقاطع و درک متون قدیمی و احادیث کاربرد دارد.