یعنی چه
به ویژگی، فرد یا پدیدهای گفته میشود که با ابزار یا نیرویی تحت کنترل درآمده و از رفتار سرکشانه، طغیان یا پیشرفت ناخواسته آن جلوگیری شده است. این واژه معمولاً در حالت معمولی و کلاسیک به کار میرود و نیازی به مثال دیجیتال ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب مفعولی به صورت مَهار شُده (ma-hār sho-de) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «مهار شده» دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل کنترلشده یا رامشده استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد جملات، میتوان از این معادلهای انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی با توجه به بافتار کلام، واژههای فوق معادلهای دقیقی برای این مفهوم هستند.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای کنترلشده، رام، مطیع، مقید، محدود و مهارگشته به عنوان برگردان و مترادفهای دقیق این صفت مفعولی به کار میروند. واژه «مهار» اصالتاً عربی است (به معنی چوبی که در بینی شتر میگذارند) که با فعل فارسی «شدن» ترکیب شده است. کلمات مهارت و ماهر با آن همخانواده نیستند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی و مینیاتورهای شرقی، اسب لگامزده یا شتر مهارشده نماد عقل و منطقی است که بر نفس سرکش و غرایز غلبه یافته است. در دنیای مدرن نیز سدها یا تجهیزات مهار آتش، نماد هدایت نیروهای مخرب طبیعی به سمت سازندگی و امنیت هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مهار شده
ترکیب صفت مفعولی «مهار شده» به معنای هر چیز، نیرو یا جانداری است که تحت کنترل و اختیار درآمده و جلوِ پیشروی یا طغیان آن گرفته شده باشد. واژه مهار در اصل ریشه عربی دارد و به ابزار هدایت شتر اشاره داشته، اما در ترکیب با «شده» به یک صفت کاربردی در زبان فارسی تبدیل شده است.
این مفهوم اگرچه به صورت عین کلمه در قرآن نیامده، اما در قالب مفاهیمی چون «کظم غیظ» (مهار کردن خشم) و کنترل نفس اماره به شدت توصیه شده است. در ادبیات و فرهنگهای مختلف نیز حیوان مهارشده را نماد پیروزی عقل بر شهوت و غریزه میدانند.
در کاربردهای روزمره و علمی، این واژه برای اشاره به کنترل بیماریها، مهار آتشسوزی، یا سدسازی برای مهار آبهای خروشان استفاده میشود که همگی نشاندهنده رام کردن یک نیروی سرکش برای رسیدن به نظم و امنیت است.