یعنی چه
این عبارت ترکیبی برای سوگند دادن خداوند به ذات پاکش یا متوسل شدن مستقیم به او در اوج اضطرار، توبه و مناجات بهکار میرود. انسان با بیان آن، تمام واسطهها را کنار زده و مستقیماً به قدرت بیانتهای الهی پناه میبرد. از آنجا که واژهای کلاسیک و عبادتی است، تعریفی دقیق و روان دارد و فاقد کاربرد مدرن یا دیجیتال خاص است.
تلفظ
این عبارت در زبان فارسی به صورت «الهی بَک» تلفظ میشود که ریشه در حرکات اصیل عربی آن یعنی «إلهي بكَ» دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «عبارت دعایی به معنی خدایا به حق خودت» واژه ۶ حرفی «الهی بک» است.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی ادعیه، این عبارت نشاندهنده سوگند به ذات الهی و توسل به اوست.
به عربی
این ترکیب اصالتاً عربی است و از دو بخش «إلهی» (معبود من) و «بکَ» (به تو / به وسیله تو) تشکیل شده است.
به فارسی
معادلهای روان و رایج فارسی این عبارت شامل جملاتی همچون «خدایا به حق خودت»، «پروردگارا به ذات پاکت» و «یا رب به حق خودت» است.
در قرآن
عبارت «الهی بک» به صورت یک ترکیب پیوسته در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، کلمه «اله» به عنوان اصل توحید بارها در آیات آمده است. ریشه و شهرت اصلی این عبارت به ادعیه، مناجاتهای اسلامی و احادیث مأثور از اهلبیت بازمیگردد که قرابت معنایی بالایی با ذکر «بِکَ یا الله» در مراسم شبهای قدر دارد.
جمعبندی و توضیح کامل الهی بک
عبارت «الهی بک» یکی از تعابیر عمیق و توحیدی در فرهنگ دعا و مناجات اسلامی است. این ترکیب که از زبان عربی به ادبیات نیایشی فارسیزبانان وارد شده، در واقع اقرار به بندگی و پناه بردن به ذات بی همتای خداوند در لحظات تنهایی و نیاز است. با گفتن این عبارت، مؤمن خداوند را به حقِ بزرگ خودش سوگند میدهد و خواستار نگاه رحمانی او میشود.
از نظر ساختار لغوی، این اصطلاح از «اله» به همراه ضمیر متکلم و حرف جر به همراه ضمیر مخاطب ساخته شده است. اگرچه این ترکیبِ خاص در متن قرآن مجید دیده نمیشود، اما روح حاکم بر آن یعنی توحید خالص و توسل بدون واسطه، کاملاً همسو با آموزههای قرآنی است و نمود عینی آن را میتوان در دعاهای مشهور شبهای قدر و مناجاتهای پرفیض معصومین مشاهده کرد.