یعنی چه
این واژه دارای دو معنای متفاوت است؛ یکی به عنوان فعل ماضی یعنی «ما را مجبور کرد» یا «ما مجبور کردیم»، و دیگری به عنوان فعل امر و دعایی (اِجْبِرْنا) به معنی «شکستگی ما را ترمیم کن»، «جبران کن» یا «دل ما را شاد کن» که از ریشه جبران و نواختن میآید.
تلفظ
در معنای اجبار و وادار کردن به صورت «أَجْبَرَنا» (Ajbarana) و در معنای دعایی و ترمیم کردن به صورت «اِجْبِرْنا» (Ejbirna) تلفظ میگردد.
در جدول
این کلمه در جدولهای متقاطع به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای مفاهیمی چون «ما را مجبور کرد» یا «شکستگی ما را ترمیم کن» قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به ساختار اراده شده در متن، ترجمه انگلیسی آن تغییر میکند.
به عربی
کلمه کاملاً ساختار عربی دارد و صیغه متکلممعالغیر است.
به فارسی
در زبان فارسی عباراتی نظیر «ما را ناگزیر کرد»، «به ما زور گفت» یا در حالت دعایی «احوال ما را سامان بده» و «دلشکستگی ما را جبران کن» به عنوان برگردان آن استفاده میشوند.
در قرآن
خود کلمه «اجبرنا» با این ظاهر در متن قرآن مجید به کار نرفته است، اما ریشه سه حرفی آن (ج ب ر) در قالب کلماتی مانند «جَبّار» (مثلاً در آیه ۴۵ سوره ق) دیده میشود. همچنین مفهوم اخلاقی جبر خواطر یا همان به دست آوردن دلهای شکسته از مفاهیم قرآنی است.
جمعبندی و توضیح کامل اجبرنا
واژه «اجبرنا» یک فعل اصیل عربی است که وارد متون ادبی و ادعیه فارسی شده است. این کلمه دو وجهه معنایی کاملاً متمایز دارد؛ در وجه اول از باب افعال به معنی زور، اکراه و وادار کردن است و در وجه دوم که بیشتر در مناجات کاربرد دارد، به معنی ترمیم کردن، سامان دادن و جبران کردن شکستگیهاست.
امروزه کاربرد این واژه در ادبیات روزمره فارسی بسیار کم است و بیشتر کاربران در هنگام خواندن دعاهای مأثور و عباراتی همچون «اللهم اجبرنا» با آن مواجه میشوند که در آنجا هدف، طلب فضل و رحمت الهی برای به دست آوردن دلهای شکسته و جبران سختیهای زندگی است.