یعنی چه
اصطلاح ترکیبی «خروش برآمدن» به معنای فریاد بلند شدن، برخاستن غریو، ناله یا نعره شدید است که معمولاً از روی خشم، هیجان یا اندوه فراوان رخ میدهد. در لغتنامه دهخدا نیز این عبارت به صورت «فریاد بلند شدن» تعریف شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این اصطلاح به صورت «خُروش بَرآمَدَن» است که واژه اول با ضمه حرف خ و واژه دوم با فتح حروف ب و ر خوانده میشود.
در جدول
این عبارت در جدولهای متقاطع کلمات به عنوان پاسخ برای کلماتی مانند غریو، فریاد یا برخاستن بانگ به کار میرود و طبق قواعد طراحان جدول دقیقاً ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این عبارات برای توصیف برخاستن ناگهانی فریاد یا هیاهو و غوغا استفاده میشوند.
به عربی
این عبارات در زبان عربی دقیقاً معادل بلند شدن فریاد، سر و صدا یا شیون و ناله شدید هستند.
به فارسی
در زبان فارسی برای این عبارت مترادفهایی چون غریو بلند شدن، فریاد برخاستن، نعره زدن، بانگ برآمدن و افغان خاستن وجود دارد. متضادهای آن شامل سکوت پیشه کردن، خاموش شدن و آرام گرفتن است. واژه خروش ریشه در زبان پهلوی (xrōš) دارد.
جمعبندی و توضیح کامل خروش برآمدن
اصطلاح ترکیبی «خروش برآمدن» یکی از تعابیر اصیل و کهن در زبان فارسی است که ریشه بخش اول آن یعنی «خروش» به زبان پهلوی (پارسی میانه) و واژه xrōš بازمیگردد. این عبارت در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای بلند شدن فریاد، ناله یا نعره شدید تعبیر شده است که معمولاً نشاندهنده واکنش احساسی قدرتمندی مانند خشم، هیجان تودهای یا اندوهی عمیق است.
در ادبیات حماسی و کهن فارسی، به ویژه در شاهنامه فردوسی، این اصطلاح جایگاه ویژهای دارد و به عنوان نمادی از آغاز جنگ، هیجان تودهای، یا شیون و ماتم ناگهانی به کار میرود؛ چنانکه فردوسی میفرماید: «چو خورشید برزد سر از تیره کوه / خروشی برآمد ز هر دو گروه». این واژه اگرچه در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما از نظر مفهومی با واژههایی چون صیحه و صخه شباهت کاربردی دارد.