یعنی چه
عبارت «کذب محض» برای تأکید شدید روی نادرست بودن یک ادعا، خبر یا سخن به کار میرود؛ یعنی آن مطلب از اساس ساختگی است و هیچ درصدی از حقیقت در آن وجود ندارد.
مترادف
واژههایی مانند دروغ خالص، خبر کذب و تهمت با این مفهوم همپوشانی دارند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، «کذب محض» یا «دروغ صرف» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم دروغ شاخدار یا دروغ خالص از این ترکیبات استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود ریشه عربی دارد و در متون عربی نیز به همین صورت یا به شکل بیاساس بودن خبر به کار میرود.
به فارسی
برگردان خالص فارسی این ترکیب وصفی عربی، «دروغِ پاک» یا «دروغِ خالص» و «سراسر دروغ» است.
در قرآن
خودِ ترکیبِ دقیقِ «کذب محض» به این شکل در قرآن نیامده است؛ اما ریشه کلمه «کَذِب» بارها استفاده شده است؛ مانند آیه ۱۸ سوره یوسف: «وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِیصِهِ بِدَمٍ کَذِبٍ» که به معنی خونی دروغین است.
جمعبندی و توضیح کامل کذب محض
عبارت «کذب محض» یک ترکیب وصفی با ریشه عربی است که به طور گسترده وارد زبان فارسی شده است. کلمه کذب به معنای دروغ و محض به معنای خالص و بدون ترکیب است؛ بنابراین این اصطلاح برای توصیف سخن، ادعا یا شایعهای به کار میرود که به طور ۱۰۰ درصد ساختگی است و کوچکترین اثری از واقعیت در آن دیده نمیشود.
در فرهنگ عامه و ادبیات، نمادهای مختلفی برای دروغگویی و کذب وجود دارد که از جمله آنها میتوان به روباه (به نشانه مکر) یا پینوکیو در فرهنگ مدرن اشاره کرد. همچنین در ادبیات قرآنی، از واژه «سراب» به عنوان نمادی برای امور بیحقیقت و تکذیبشدنی یاد میشود که از دور واقعی به نظر میرسند اما در حقیقت هیچ هستند.