یعنی چه
کتیرا به صمغ طبیعی و ترشحات دارویی گفته میشود که بر اثر ایجاد شکاف طبیعی یا مصنوعی روی ریشه و ساقه گیاه بوتهای و خاردار «گون» به دست میآید. این مایع در مجاورت هوا خشک و سخت شده و به شکل ورقهای، نواری یا مفتولی پیچخورده در میآید که در طب سنتی و صنایع مختلف کاربرد فراوان دارد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت فَتْحِ کاف و کسرِ تاء (کَتیرا) تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول کلمات، صمغ یا گیاه مولد کتیرا را با عنوان «گون» یا خود واژه «گیاه کتیرا» میشناسند که دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به صمغ کتیرا Tragacanth یا Gum Tragacanth گفته میشود که ریشه در واژهای یونانی به معنای شاخ بز دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این صمغ از واژه Kitre یا عبارت Geven zamkı (صمغ گون) استفاده میکنند.
به فارسی
معادل فارسی و گیاهشناسی دقیق این ماده «صمغ گون» است، چرا که از گونههای مشخصی از بوته گون استخراج میشود.
نماد چیست
کتیرا در فرهنگ عامه و طب سنتی به دلیل ویژگیهای فیزیکیاش نظیر چسبندگی بالا، لعاببخشی و حالتدهندگی، نمادی از استحکام، پیوند، فرونشاندن حرارت و حفاظت (بهویژه برای پوست و مو) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل گیاه کتیرا
گیاه کتیرا در واقع همان بوته خاردار و کوهستانی «گون» است که از ترشحات صمغی خشکشده آن، مادهای ارزشمند به نام کتیرا به دست میآید. این صمغ پس از ایجاد شکاف روی ساقه یا ریشه گیاه در مجاورت هوا سفت شده و به صورت ورقهای یا مفتولی جمعآوری میشود. کتیرا از دیرباز در ایران جایگاه ویژهای در طب سنتی و بهداشت داشته است.
این ماده طبیعی به دلیل داشتن لعاب فراوان و خاصیت چسبندگی ملایم، به عنوان یک حالتدهنده قوی و تقویتکننده برای مو و پوست شناخته میشود. علاوه بر کاربردهای آرایشی و سنتی، کتیرا در صنایع داروسازی، نساجی و فرآوری مواد غذایی نیز به عنوان یک غلظتدهنده و پایدارکننده طبیعی کاربرد گستردهای دارد.