یعنی چه
این عبارت به هرگونه مظهر، مجسمه یا موجودی اشاره دارد که در دوران پیش از اسلام (عصر جاهلیت) در شبهجزیره عربستان مورد ستایش و پرستش قرار میگرفت. اعراب جاهلی این اشیاء را که عمدتاً از سنگ، چوب یا خرما ساخته میشدند، واسطهای میان خود و خداوند بزرگ میدانستند.
تلفظ
عبارت توصیفی «پرستیدنی در دوره جاهلیت» به صورت اصولی و روان به شکل [پَرَستیدَنی دَر دَورِهِ جاهِلِیَّت] خوانده و تلفظ میشود.
در جدول
اگر در جدولهای متقاطع با این عبارت مواجه شدید، بر اساس تعداد خانههای خالی جدول خود میتوانید از واژگان عمومی مانند «بت» (۲ حرف)، «صنم» (۳ حرف)، «وثن» (۳ حرف) یا نام بتهای معروف جاهلیت مانند «لات»، «عزی» و «منات» استفاده کنید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به معبودها و بتهای دوران باستان و دوران جاهلیت، بیشتر از واژگان Idol و Deity استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و پرکاربرد این مفهوم در زبان و ادبیات فارسی شامل واژگانی چون بت، صنم، وثن، الهه، طاغوت، جبت و معبود دستساخته است.
در قرآن
قرآن کریم در آیات متعدد به این معبودها اشاره کرده است؛ از جمله واژه «الأصنام» در سوره ابراهیم (آیه ۳۵)، «الأوثان» در سوره حج (آیه ۳۰) و نام سه بت بزرگ دوران جاهلیت در سوره نجم آیات ۱۹ و ۲۰: «أَفَرَأَيْتُمُ اللَّاتَ وَالْعُزَّىٰ وَمَنَاةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَىٰ» (آیا لات و عزی و منات آن سومین دگر را دیدید؟).
نماد چیست
پرستیدنیهای دوره جاهلیت در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی نماد بارز گمراهی، شرک، فروپاشی عقلانیت، بندگی انسان در برابر سنگ و چوب بیجان و همچنین تفرقه و قبیلهگرایی کورکورانه به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل پرستیدنی در دوره جاهلیت
مفهوم «پرستیدنی در دوره جاهلیت» بازتابدهنده نظام اعتقادی اعراب شبهجزیره عربستان پیش از ظهور اسلام است. در آن دوران، مردم به جای پرستش خدای یگانه، به ستایش مجسمهها و مظاهر مادی رو میآوردند که به آنها «بت»، «صنم» یا «وثن» میگفتند. این اشیاء دستساخته سنگ یا چوبی، در قبایل مختلف نامهای ویژهای داشتند که مشهورترین آنها لات، عزی و منات بودند.
در فرهنگ معاصر، ادبیات دینی و طراحان جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک نشانه کلیدی برای دسترسی به نام این معبودها به کار میرود. ریشه واژه بت در زبان فارسی به کلمه پهلوی «but» برمیگردد که احتمالاً تحت تأثیر مجسمههای بزرگ بودا در شرق ایران باستان مجازاً به هر مجسمه قابل پرستشی اطلاق شده است.
قرآن کریم با نفی این پرستیدنیها، آنها را مایه گمراهی و نماد جهل بشر دانسته و جامعه آن روز را به سوی توحید و یکتاپرستی هدایت کرد. امروزه بررسی این واژگان جنبه تاریخشناسی و واژهشناسی دارد.