معنی
تطهیر اسم مصدر از ریشه عربی «ط ه ر» است که در لغت به معنای پاکیزه ساختن، شستوشو دادن و برطرف کردن هرگونه آلودگی، پلیدی و کثافت است. این واژه هم در معنای مادی و فیزیکی (مانند شستن لباس و بدن) و هم در معنای معنوی و اخلاقی (مانند پاکسازی روح و دل از گناه و رذایل) به کار میرود.
یعنی چه
عبارت تطهیر به زبان ساده یعنی فرآیند طاهر کردن و پاکیزه کردن چیزی که دچار آلودگی یا نجاست شده است. در متون کهن و فقهی، این واژه بیشتر برای شستوشوی شرعی با آب جهت رفع نجاسات به کار میرود و در اصطلاح سلوک به معنای پاک کردن قلب از خیالات فاسد و معاصی است.
مترادف
واژههای فوق در بافتهای مختلف لغوی، فقهی و عرفانی میتوانند به عنوان هممعنی یا نزدیکمعنی به واژه تطهیر استفاده شوند.
متضاد
کلماتی که مفهوم کثیف کردن، انتقال نجاست و ایجاد آلودگی مادی یا معنوی را میرسانند، متضاد این واژه هستند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه سه حرفی عربی «ط - ه - ر» مشتق شدهاند.
جمله سازی
در جدول
واژه «تطهیر» دقیقاً ۵ حرف دارد و در جدول کلمات متقاطع معمولاً در پاسخ به راهنماهایی چون «پاک کردن»، «غسل دادن» یا «شستوشوی شرعی» میآید.
به انگلیسی
بسته به متن مورد نظر، معادلهای انگلیسی فوق برای انتقال مفهوم تطهیر استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل تطهیر
واژه تطهیر مصدری عربی از ریشه «ط-ه-ر» است که ورود آن به زبان فارسی، باری از مفاهیم دینی، فقهی و عرفانی را به همراه داشته است. در مرتبه نخست و مادی، این کلمه به معنای شستوشو، نجاستزدایی و پاکیزه کردن اشیاء و بدن با آب روان است؛ فرآیندی که در مناسکی مانند وضو و غسل تجلی مییابد و پیششرط بسیاری از عبادات است.
در مرتبه فراتر و معنوی، تطهیر به معنای پاکسازی روح، دل و باطن انسان از آلودگیهای اخلاقی، گناهان و تعلقات دنیوی است. مفهوم شهره «آیه تطهیر» در قرآن کریم (آیه ۳۳ سوره احزاب) نیز به همین اراده الهی بر پاکیزگی مطلق و مقام عصمت اهلبیت اشاره دارد. در متون اساطیری و نمادین، عناصری چون آب باران و آتش به عنوان ابزارهای طبیعی و نمادین برای پاککردن ناپاکیها شناخته میشوند.