یعنی چه
امر مقدس (The Sacred) به هر نوع پدیده، مفهوم، مکان، زمان یا شیئی اطلاق میشود که از امور عادی، روزمره و دنیوی (عرفی/ناسوت) کاملاً متمایز است. این امور به منبعی متعالی، الهی و ماورایی منتسب هستند و به همین دلیل در نظر پیروان یک آیین یا مکتب، واجد قداست، نزاهت و شایسته تکریم، تعظیم و پاک نگاه داشته شدن از هرگونه آلودگی و بیاحترامی میباشند.
تلفظ
ترکیب وصفی «امر مقدس» در زبان فارسی به صورت [امْرِ مُقَدَّس] تلفظ میشود که در آن واژهٔ امر ساکنِ میانی دارد و واژهٔ مقدس با ضمهٔ ميم، فتحِ قاف و تشدید همراه با فتحِ دال خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق و مستقیم برای طراحان جدول با شمارش حروف، خودِ اصطلاح «امر مقدس» است که دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در متون فلسفی، دینپژوهی و جامعهشناسی غربی، رایجترین معادل برای این اصطلاح واژهٔ The Sacred است که در مقابل Profane (امر عرفی/نامقدس) قرار میگیرد. همچنین واژهٔ The Holy نیز در کاربردهای عامتر و دینی به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی با استفاده از ساختار توصیفی معرفه، این اصطلاح به صورت «الأمر المقدّس» یا «الأمر القُدسي» به کار میرود که ریشه در مفهوم طهارت و پاکی دارد.
به فارسی
در زبان فارسی و زبان پارسی سره، برای رساندن این مفهوم میتوان از واژهها و تعابیری همچون امر لاهوتی، امر منزه، امر سبوح، پاک و مطهر و در اصطلاحات اصیل پارسی از واژگان «اسپند»، «سپنتا» و «ورجاوند» استفاده کرد. متضادهای آن نیز شامل امر عرفی، امر دنیوی، امر ناسوتي و ناپاک است.
در قرآن
گرچه ترکیب عینی «امر مقدس» در قرآن نیامده، اما ریشهٔ آن (قدس) حضور بارزی دارد؛ از جمله صفت خداوند با عنوان «القُدّوس» (سوره حشر آیه ۲۳)، تعبیر «الْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى» برای سرزمین طوی (سوره طه آیه ۱۲)، عبارت «بِرُوحِ الْقُدُسِ» برای فرشتهٔ وحی (سوره بقره آیه ۸۷) و فعل فرشتگان که میگویند «وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ» (سوره بقره آیه ۳۰).
جمعبندی و توضیح کامل امر مقدس
مفهوم «امر مقدس» یکی از ارکان اساسی در دینپژوهی و پدیدارشناسی دین است که به واسطهٔ آن، مرز میان جهان مادیِ روزمره و ساحتِ ماوراءالطبیعه متمایز میشود. امر مقدس ریشه در واژهٔ عربی (قدس) دارد که به معنای پاکی، نزاهت و دوری از هرگونه نقص و عیب است. در متون فارسی و اسلامی، این مفهوم با نامهای برتر الهی، مکانهای متبرک مانند وادی طوی و فرستادگان آسمانی پیوند خورده است.
در نگاه متفکرانی چون میرچا الیاده، امر مقدس همواره از طریق نمادها و واسطههای مادی نظیر نور، آتش، آبِ طهور، کتابهای آسمانی و مکانهای خاص (مانند کعبه یا معابد) تجلی مییابد تا ارتباط میان ملکوت و زمین را برقرار سازد. این امور به دلیل انتساب به امر متعالی، تکریم ویژهای را از سوی مؤمنان میطلبند و هرگونه بیحرمتی به آنها دوری از ساحت قدسی تلقی میشود.