یعنی چه
کجمعاملگی اصطلاحی در اقتصاد و حقوق است و زمانی رخ میدهد که فردی پس از بستن قرارداد، به دلیل اینکه هزینههای خطایش بر عهده دیگری است، انگیزهای برای کنترل رفتار خود ندارد. برای مثال، کسی که خودروی خود را بیمه کامل کرده، ممکن است دیگر در قفل کردن آن دقت کافی به خرج ندهد، چون خسارت را شرکت بیمه پرداخت میکند.
تلفظ
این واژه به صورت «کَج مُعامِلِگی» تلفظ میشود و یک ترکیب ساختگی معاصر در زبان فارسی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مفهوم معمولاً خود واژه «کج معاملگی» با ۹ حرف یا معادل آن یعنی «مخاطره اخلاقی» است.
به انگلیسی
در متون اقتصادی و مالی بینالمللی، از واژه Moral Hazard برای تبیین این پدیده استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان هممعنی آن شامل مخاطره اخلاقی، کجرفتاریِ قراردادی، سوءنیتِ پس از قرارداد و رفتار ناصادقانه است. واژگان متضاد آن نیز خوشمعاملگی، تقوای اقتصادی و شفافیت اطلاعاتی هستند.
نماد چیست
در بازارهای مالی و علم اقتصاد، «بیمه» و سوءاستفادههای احتمالی از آن، بارزترین نماد برای درک مفهوم کجمعاملگی به شمار میرود. همچنین در فضای مذهبی، مفهوم کمفروشی (مطففین) به عنوان نماد نکوهش این رفتار شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل کج معاملگی
کجمعاملگی (یا کجمعاملهگری) یکی از مفاهیم کلیدی در اقتصاد اطلاعات، حقوق و بازارهای مالی است. این پدیده زمانی شکل میگیرد که پس از امضای یک قرارداد، یکی از طرفین که اطلاعات بیشتری از وضعیت خود دارد، دست به رفتارهای فرصتطلبانه یا ریسکهای بیش از حد میزند؛ چرا که میداند بار مالی یا عواقب منفی خطاهای او بر دوش طرف دیگر قرارداد یا کل جامعه خواهد بود.
بارزترین نمونه شهودی این مفهوم در صنعت بیمه دیده میشود؛ جایی که شخص پس از بیمه کردن کامل اموال خود، انگیزهاش را برای مراقبت و پیشگیری از سرقت یا آسیب دست میدهد. این اصطلاح معادل دقیق واژه انگلیسی Moral Hazard (مخاطره اخلاقی) است و در فرهنگ بومی نیز با مفاهیمی چون عدم پایبندی به عهد، فریبکاری در معامله و کمفروشی قرابت معنایی دارد.