معنی
نحاس در لغتنامههای معتبر به عنوان فلز مس یا مس مذاب تعریف شده است. علاوه بر این، در برخی متون طبیعی و کهن به معنای دود متراکم، شعله بیدود و حتی اصل و سرشت طبیعت یک شیء نیز به کار رفته است.
یعنی چه
واژه نحاس یک کلمه کلاسیک و عربی است که کاربرد روزمره مدرن ندارد. در زبان عربی برای اشاره به عنصر مس استفاده میشود و در ادبیات قرآنی و تفسیری، به مادهای گداخته یا دودی غلیظ اشاره دارد که نمادی از سختی و عذاب است.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «مس به عربی» یا «فلز مس در جدول»، کلمه ۴ حرفی «نحاس» مد نظر است.
به عربی
در زبان عربی مدرن، نحاس دقیقاً معادل عنصر مس (Copper) است. برای آلیاژهای زرد رنگ مانند برنج نیز گاهی از واژه صفر یا ترکیبات نحاس استفاده میشود.
به فارسی
دقیقترین برگردان واژه نحاس به زبان فارسی، همان فلز «مس» است. در متون کهن و تفاسیر شعر فارسی، بسته به سیاق متن، به «دود سرخ» یا «مس مذاب» نیز ترجمه شده است.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ اسلامی و آیات قرآنی نمادی از سختی و عذاب عمیق است. در سنتهای قدیمی و کیمیاگری، مس (نحاس) به عنوان نماد سیاره زهره (Venus) شناخته میشد و در ادبیات فارسی گاهی نماد ظاهری فریبنده اما بیارزش در مقایسه با طلا و نقره است.
جمعبندی و توضیح کامل نحاس
واژه «نحاس» ریشهای عربی (از ماده نحس) دارد و در درجه اول به معنای فلز مس یا مس گداخته است. این کلمه تنها یکبار در قرآن کریم (سوره الرحمن، آیه ۳۵) به کار رفته که مفسران بزرگ مانند علامه طباطبایی و طبرسی آن را به «دود متراکم» یا «مس مذاب» تعبیر کردهاند که به عنوان عذابی مانع فرار دوزخیان میشود.
در حوزه زبانشناسی و واژهگزینی، همخانوادههایی چون نَحّاس (به معنی مسگر)، منحوس و نحس نیز از همین ریشه مشتق شدهاند که به نوعی با مفهوم حرارت شدید، سرخی افق یا شومی در ارتباط هستند. در بازیهای جدول و کلمات متقاطع، این کلمه ۴ حرفی به عنوان معادل عربی مس کاربرد فراوانی دارد.