یعنی چه
شاهسپرغم (یا شاهاسپرم) نام گیاهی علفی، پایا و بسیار معطر از تیرهٔ کاسنیان (میناسانان) است که برگهای دندانهدار دارد. در متون قدیمی و طب سنتی، این واژه گاهی به نوعی ریحان بزرگ و خوشبو (نازبو) نیز اطلاق شده است و عرق آن را برای تقویت قلب و معده مفید میدانند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «شاهْاِسْپَرْغَم» تلفظ میشود. در برخی گویشها و متون کهن به صورت «شاهاسپرم» یا «شاهسفرم» نیز ضبط و خوانده شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «گیاه معطر»، «شاه اسپرم» یا «سلطان الریاحین»، کلمه ۸ حرفی «شاهسپرغم» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این گیاه Costmary یا Alecost میگویند و نام علمی آن در گیاهشناسی Tanacetum balsamita است.
به ترکی
در زبان ترکی این گیاه را با نامهای Şahsperm یا به صورت عامتر Reyhan میشناسند.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی آن شامل شاهاسپرم، شاهسفرم، ریحان، نازبو، ضیمران و بادرنجبویه کوهی است. این کلمه از دو بخش پهلوی «شاه» و «اسپرغم» (به معنی گل و گیاه خوشبو) ترکیب شده و به معنای «شاهِ گیاهان خوشبو» است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی و اشعار شاعرانی چون منوچهری و ناصرخسرو، شاهسپرغم نماد و مظهر خوشبویی، طراوت، سبزی پایدار و زیباییهای بیبدیل طبیعت و فصل بهار به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شاهسپرغم
شاهسپرغم که در منابع کهن به صورت شاهاسپرم نیز ضبط شده، یکی از واژگان اصیل و زیبای زبان فارسی است که ریشه در دوران پهلوی دارد. این واژه از ترکیب دو بخش «شاه» و «اسپرغم» (به معنی گیاه خوشبو) ساخته شده و در لغت به معنای «سلطان گیاهان معطر» است. در دانش گیاهشناسی، شاهسپرغم به گیاهی علفی و مانا از تیره کاسنیان اشاره دارد که برگهای دندانهدار و رایحهای بسیار دلپذیر دارد.
این گیاه علاوه بر جایگاه ویژهای که در طب سنتی ایران برای تقویت قلب و معده دارد، در ادبیات غنی فارسی نیز بارها مورد توجه قرار گرفته است. شاعران کلاسیک نظیر منوچهری دامغانی از آن به عنوان نماد طراوت، سبزی جاودان و عطر خوش بهار یاد کردهاند. همچنین در بازیهای فکری و جدولهای متقاطع، این کلمه اصیل ۸ حرفی به عنوان یک پاسخ کلیدی برای معماهای مرتبط با گیاهان معطر شناخته میشود.