یعنی چه
سنگور واژهای کهن و اصیل در زبان فارسی است که چند معنای متفاوت دارد؛ نخست به معنی سله، سبد یا زنبیلی است که فقاعیان (آبجوفروشان و شربتفروشان قدیمی) کوزهها و ظرفهای خود را در آن میگذاشتند. معنای دوم آن بادریسهٔ دوک است، یعنی تکه چوب یا چرم گردی که در گلوی دوک نخریسی قرار میدادند تا تعادل آن حفظ شود. همچنین در برخی فرهنگها به عنوان نام نوعی پرنده نیز ذکر شده است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت فَتْحِ سین، سُکونِ نون و گافِ مَضموم یعنی سَنگور (Sangoor) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه بسته به طراح سوال میتواند خودِ واژهٔ «سنگور» به عنوان یک کلمهٔ ۵ حرفی باشد یا معادلهای آن نظیر سله، سبد، زنبیل و بادریسه مد نظر قرار گیرد.
به انگلیسی
برای معانی مختلف سنگور در انگلیسی، بسته به کاربرد، واژههای Basket (سبد) یا Spindle whorl (قطعه مدور تعادل دوک نخریسی) استفاده میشود.
به ترکی
معادل دقیقی برای این واژهٔ کهن فارسی در زبان ترکی ثبت نشده است.
به فارسی
مترادفها و برگردانهای روان این واژه در زبان فارسی امروزی شامل سبد، زنبیل، سله و بادریسه (چرخک دوک) است. شکلهای دیگر این واژه در متون قدیمی به صورت شنگور و سنجور نیز ثبت شده است.
نماد چیست
واژه سنگور یک اسم جامد برای ابزار و اشیاء کهن است و بار نمادین یا اسطورهای خاصی برای آن در فرهنگها گزارش نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل سنگور
واژه «سنگور» یکی از لغات اصیل، کهن و فراموششده زبان فارسی است که امروزه کاربرد زنده و روزمرهای ندارد، اما ردپای آن را میتوان در لغتنامههای معتبری چون فرهنگ دهخدا، برهان قاطع و فرهنگ عمید جستجو کرد. این کلمه در گذشته کاربردی دوگانه داشته است؛ از یک سو به ابزار کار شربتفروشان دوره گرد (سبد و سله مخصوص حمل کوزهها) اشاره داشته و از سوی دیگر، بخش مهمی از ابزار سنتی نخریسی یعنی بادریسهٔ دوک را توصیف میکرده است.
این کلمه علاوه بر کاربرد ابزاری، در ادبیات کلاسیک فارسی نیز به عنوان شاهد شعری به کار رفته است؛ به طوری که حکیم سنایی غزنوی در اشعار خود از این واژه بهره برده است. بررسی این دست واژگان کهن به پژوهشگران و علاقهمندان زبان فارسی کمک میکند تا با ریشههای ابزارها و مشاغل قدیمی در فرهنگ ایران زمین بیشتر آشنا شوند.