یعنی چه
ابررسانا به مادهای (مانند برخی فلزات یا سرامیکها) گفته میشود که وقتی دمای آن از حد مشخصی به نام دمای بحرانی پایینتر برود، مقاومت الکتریکی آن کاملاً صفر شده و جریان برق را بدون کمترین اتلاف انرژی و تولید گرما از خود عبور میدهد. همچنین این مواد در حالت ابررسانایی، میدان مغناطیسی را از درون خود طرد میکنند که به آن اثر مایسنر میگویند.
تلفظ
این واژه به صورت اَبَررَسانا (abar-rasānā) تلفظ میشود که متشکل از پیشوند «اَبَر» و صفت فاعلی «رسانا» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژهٔ ابررسانا یک کلمهٔ ۸ حرفی است. همچنین ممکن است به عنوان راهنما از مترادفهای آن مانند فوقهادی یا فوقرسانا استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این پدیده و ماده Superconductor گفته میشود. در زبان عربی آن را موصل فائق و در ترکی استانبولی Süperiletken مینامند.
به فارسی
این واژه یک لغت مُستحدث و مصوب فرهنگستان است که از دو بخش فارسی تشکیل شده است: پیشوند «ابر» (به معنی بالاتر، فوق، والاتر) به همراه «رسانا» (صفت فاعلی از مصدر رساندن). مترادفهای فارسی آن فوقهادی و فوقرسانا هستند، متضادهای آن عایق و نارسانا بوده و واژگان رسانایی، نیمهرسانا و ابررسانایی با آن همخانواده هستند.
در قرآن
واژهٔ ابررسانا یک اصطلاح کاملاً مدرن و جدید در حوزه فیزیک و مهندسی برق است؛ بنابراین این کلمه و مفهوم علمی آن در متون کهن، ادبیات کلاسیک یا قرآن کریم به کار نرفته است و سابقه تاریخی در زبان تخصصی گذشته ندارد.
نماد چیست
خود مادهٔ ابررسانا نماد تکحرفی استاندارد و ثابتی در فرمولهای فیزیک ندارد و مراجع علمی معمولاً از علامت اختصاری SC (برگرفته از Superconductor) برای آن استفاده میکنند. با این حال، پدیدهٔ ابررسانایی و دمای گذار یا بحرانی آن در فیزیک با نماد $T_c$ نشان داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ابررسانا
ابررسانا یکی از شگفتانگیزترین دستاوردهای فیزیک مدرن است که به مواد خاصی اشاره دارد که در دماهای بسیار پایین و نزدیک به صفر مطلق، رفتار الکتریکی و مغناطیسی کاملاً متفاوتی از خود نشان میدهند. در این حالت، مقاومت الکتریکی ماده به صفر میرسد، به این معنی که جریان الکتریکی میتواند بدون افت ولتاژ و بدون تولید هیچگونه گرمایی برای همیشه در آن جریان داشته باشد.
این ویژگی منحصربهفرد در کنار توانایی طرد میدانهای مغناطیسی (اثر مایسنر)، کاربردهای انقلابی فراوانی را در صنایع پیشرفته ایجاد کرده است. از ساخت قطارهای سریعالسیر مغناطیسی (مگلو) که روی ریل شناور میمانند تا دستگاههای تصویربرداری پزشکی (MRI) و رایانههای کوانتومی، همگی وامدار این فناوری فیزیکی هستند.
واژه ابررسانا یک ساختار اصیل و مصوب در زبان فارسی است که به خوبی مفهوم کلمه انگلیسی Superconductor را منتقل میکند. امروزه دانشمندان در تلاشند تا موادی را کشف کنند که در دمای اتاق خاصیت ابررسانایی داشته باشند تا بتوانند انقلابی بزرگ در شبکه انتقال برق جهان و صنایع دیجیتال ایجاد کنند.