یعنی چه
این اصطلاح فقهی و حقوقی به زنی اشاره دارد که تحت تأثیر تهدیدهای جدیِ جانی، مالی یا آبرویی، مجبور به انجام کاری (بهویژه رابطه جنسی ناخواسته) شده است؛ به گونهای که اراده و رضایت او کاملاً سلب شده و از نظر قانون و شرع مسئولیتی در قبال آن رفتار ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح کلمه به صورت «مُ ک رَ» (با ضمه ميم و فتح راء) است.
در جدول
پاسخ متداول در جدولهای کلمات متقاطع برای این مفهوم ۶ حرف دارد که خودِ عبارت «زن مکره» است.
به انگلیسی
در متون حقوقی و اجتماعی انگلیسی از این واژهها برای توصیف زنی که مورد اجبار قرار گرفته استفاده میشود.
به عربی
در فقه و حقوق اسلامی این ترکیب دقیقاً به همین صورت برای اشاره به زن اجبارشده به کار میرود.
در قرآن
گرچه خودِ عبارت «زن مکره» به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما حکم آن در آیه ۳۳ سوره نور مطرح شده است؛ آنجا که خداوند میفرماید کنیزان خود را به خاطر مال دنیا به خودفروشی مجبور نکنید و هر کس آنها را مجبور کند، خداوند پس از این اجبار، نسبت به آن زنان آمرزنده و مهربان است. همچنین قاعده کلی رفع مسئولیت از شخص اکراه شده در آیه ۱۰۶ سوره نحل بیان شده است.
نماد چیست
در فرهنگ حقوقی و اجتماعی، این عبارت نمادی از بیگناهی و قربانی شدن است؛ فردی که به دلیل نداشتن اراده و دایره انتخاب در زمان وقوع جرم یا تخلف، سرزنش و مجازات نمیشود.
جمعبندی و توضیح کامل زن مکره
عبارت «زن مکره» یک اصطلاح تخصصی در حوزه فقه و قانون مجازات اسلامی است و به زنی اطلاق میشود که تحت شرایط سختِ تهدیدآمیز و بدون داشتن کمترین اراده یا رضایت باطنی، مجبور به انجام کاری (عمدتاً برقراری رابطه جنسی ناخواسته یا همان تجاوز) شده باشد. ریشه واژه «مکره» عربی و از کلمه اکراه به معنای مجبور ساختن است.
قانون و شرع اسلام با نگاهی حمایتی به این مسئله نگریستهاند؛ چرا که بر اساس قواعد فقهی، انتساب جرم و گناه منوط به داشتن اختیار و اراده است. از این رو، زنی که وضعیت اکراه او در دادگاه ثابت شود، از هرگونه مجازات مبرّا بوده و به عنوان قربانی و مظلوم شناخته میشود.
در متون قرآنی نیز به این مفهوم پرداخته شده و صراحتاً اجبارِ زنان به کارهای ناپسند منع گردیده و وعده بخشش و شفقت الهی برای این دسته از زنانِ تحت فشار داده شده است. این اصطلاح در زبان انگلیسی با تعابیری نظیر Coerced woman شناخته میشود.