یعنی چه
مساوات به معنای با هم برابر بودن، یکسانی و همسری است. در مفاهیم اجتماعی و حقوقی، این واژه به رعایت عدالت و فراهم کردن حقوق و فرصتهای برابر برای همه افراد بدون در نظر گرفتن نژاد، جنسیت یا طبقه اجتماعی اشاره دارد. این واژه از ریشه عربی «س و ی» گرفته شده و اسم مصدر از باب مفاعله است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُساواة (mosāvāt) است که در زبان فارسی با سکون حرف تاء پایانی خوانده میشود.
در جدول
واژه مساوات در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان راهنمای کلماتی چون برابری، همسانی، تعادل و یکسانی به کار میرود. خود این واژه دارای ۶ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی دقیقترین واژه برای انتقال مفاهیم اجتماعی و حقوقی مساوات، کلمه Equality است. در زبانهای دیگر مانند ترکی نیز از واژه Eşitlik استفاده میشود.
در قرآن
خودِ واژه «مساوات» به همین شکل مصدری در متن قرآن نیامده است؛ اما مشتقات فعلی آن به کار رفتهاند. به عنوان مثال در آیه ۹۶ سوره کهف عبارت «حَتَّىٰ إِذَا سَاوَىٰ بَیْنَ الصَّدَفَیْنِ» به معنی هموار کردن و برابری فیزیکی آمده است. از نظر مفهومی نیز قرآن در آیات متعدد مانند آیه ۱۳ سوره حجرات، ملاک برتری را تنها تقوا میداند و نابرابریهای کاذب را نفی میکند.
نماد چیست
در مفاهیم حقوقی و اجتماعی، ترازوی متوازن و دو کفه دقیقترین نماد برای مساوات، تعادل و برابری است. همچنین در سنت و احادیث اسلامی، دندانههای یکدستِ شانه (با استناد به حدیث نبوی «النَّاسُ سَوَاءٌ کَأَسْنَانِ الْمُشْطِ») به عنوان نمادی از برابری ذاتی انسانها شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مساوات
مساوات یکی از کلیدیترین مفاهیم اخلاقی، حقوقی و اجتماعی است که بر پایه ریشه لغوی خود یعنی برابری و یکسانی بنا شده است. این واژه ریشه در فرهنگ دینی و اصطلاحات حقوقی دارد و به معنای نفی هرگونه تبعیض و ارجحیتهای کاذب میان انسانهاست.
بررسی ریشهها و معادلهای این واژه نشان میدهد که جامعه انسانی همواره در طول تاریخ به دنبال برقراری تعادل و همسانی در حقوق بوده است؛ مفهومی که نمادهایی همچون ترازوی عدالت و دندانههای شانه در ادبیات مذهبی و اجتماعی به خوبی گویای عمق و اهمیت آن هستند.