یعنی چه
خالفة کلمهای اصالتاً عربی است که به فرد وامانده و بازماندهای که پشت سر دیگران در خانه میماند و به جنگ یا سفر نمیرود، اطلاق میشود. همچنین به دلیل ماندن در خانه، به معنای زن یا کدبانوی خانه نیز به کار میرود. از معانی دیگر آن ستون پسین و عقب خیمه، انسان کجبحث و نادان، و سخن تباه و خطا است.
تلفظ
این واژه به صورت «خالِفَة» تلفظ میشود که در زبان فارسی معمولاً هاء تأنیث آن ساکن یا به صورت مصوت کوتاه «ـه/ه» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه «خالفة» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «وامانده»، «بازمانده از جنگ» یا «ستون پسین خیمه» کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی بر اساس بافت معنایی، از اصطلاحات مربوط به افراد غیررزمنده یا عقبمانده از کاروان استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشهٔ اصیل عربی دارد و از مادیّت (خ - ل - ف) به معنای پشت سر و جانشینی مشتق شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی نظیر بازمانده، وامانده، خانهنشین، باقیمانده و متخلف (کسی که از همراهی در کار خیر یا جهاد تخلف کرده) است.
نماد چیست
خالفة در فرهنگ عامه یا اساطیر نماد تصویری خاصی ندارد؛ اما در بافت متون دینی و آیات سوره توبه (به صورت جمع خوالف)، به عنوان نمادی از تنپروری، سستی، عافیتطلبی و جا ماندن از کاروان شجاعت و فداکاری شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خالفة
واژه «خالفة» از ریشه عربی (خ-ل-ف) گرفته شده و مؤنث کلمه «خالف» است. این کلمه در متون کهن لغوی و ادبی فارسی کاربرد دارد و به طور کلی به معنای کسی است که از کاروان، سفر یا جنگ جا مانده و در خانه عزلت گزیده است. از همین رو، در زبان عربی به ستون پشتی خیمه و یا زنانی که در خانه میماندند نیز خالفه میگفتند.
این واژه در قرآن کریم به صورت جمع مؤنث یعنی «الْخَوَالِف» در سوره توبه به کار رفته است که اشاره به منافقان سلامتطلب دارد؛ کسانی که همنشینی با معذوران واقعی جنگ (مانند زنان و کودکان) را بر سختی جهاد ترجیح دادند. در حل جدول نیز این کلمه با ویژگی ۵ حرفی بودن و به عنوان معادل وامانده یا ستون خیمه مطرح میشود.