یعنی چه
واژهٔ «مبطوش» از نظر لغوی به معنای کسی یا چیزی است که مورد حمله، آسیب، یا مجازات شدید قرار گرفته و با صولت، قدرت و خشونت دستگیر یا مغلوب شده است.
تلفظ
این کلمه به صورت مَبطوش (فتح م، سکون ب، ضم ط) تلفظ میشود.
در جدول
کلمهٔ مبطوش در جدولهای متقاطع به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنمای «سخت دستگیر شده» یا «سرکوب شده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، عبارات فوق نزدیکترین معادلها برای رساندن مفهوم قهر و استیلا بر یک شخص یا شیء هستند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون مقهور، مغلوب، سرکوبشده و مأخوذ به قوت (بهسختی دستگیرشده) است که حالت تحت فشار قرار گرفتن را میرسانند.
در قرآن
خود واژهٔ «مبطوش» در قرآن نیامده است، اما ریشهٔ آن یعنی «ب ط ش» در آیاتی مانند «إِنَّ بَطْشَ رَبِّکَ لَشَدِیدٌ» (بروج/۱۲) و «یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْکُبْرَىٰ» (دخان/۱۶) به معنای مجازات، عذاب و قهر شدید خداوند به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه در ادبیات مکتوب سنتی، فرهنگ عامه یا اسطورهها نماد گیاهی، جانوری یا نمادین خاصی نیست؛ بلکه صرفاً نمایانگر حالت فیزیکی و معنایی غلبه، استیلا و اعمال قدرت مطلق بر دیگری است.
جمعبندی و توضیح کامل مبطوش
واژهٔ «مبطوش» یک اسم مفعول مشتقشده از ریشهٔ عربی «ب ط ش» است. این کلمه در لغت به معنای هر آن چیزی است که با زور، قدرت، صولت و خشونت گرفته شده یا تحت مجازات و سرکوب شدید قرار گرفته باشد. گرچه خود این ساختار اسمی در متن قرآن کریم یافت نمیشود، اما بنمایه و ریشهٔ سهحرفی آن بارها برای توصیف جلال، جبروت و عذاب سخت الهی بر ستمگران به کار رفته است.
در زبان فارسی، این واژه بیشتر در متون کهن فقهی، فلسفی یا لغوی استفاده میشود و در مکالمات روزمره کاربرد چندانی ندارد. با این حال، به دلیل ساختار پنجحرفی و معنای خاصش، گاه در طراحهای جداول کلمات متقاطع به عنوان معادل کلماتی چون مقهور یا مغلوب مورد استفاده قرار میگیرد.