یعنی چه
این عبارت یک جمله کامل فعل و مفعولی است و به معنای تکهتکه کردن، دریدن و متلاشی کردن پیکر یک شیر است. در ادبیات حماسی ایران، این تعبیر نشانه قدرت بدنی و شجاعت فوقالعاده عامل این کار است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «شیر را از هَم میدَرَد» است که در آن فعل «میدرد» از مصدر دریدن به معنای پاره کردن آمده است.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود کلمه «شیر را از هم میدرد» با ۱۴ حرف است یا به عامل آن یعنی «رخش» اشاره دارد.
به انگلیسی
برای برگردان این مفهوم حماسی به زبان انگلیسی از اصطلاحات اصیل دریدن و تکهتکه کردن جثه حیوان استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعل تمزیق به معنی پارهپورهکردن شدید و افتراس به معنی دریدن شکار توسط حیوان وحشی به کار میرود.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ و ادبیات ایرانی، بهویژه در شاهنامه فردوسی، نمادی از وفاداری، شجاعت ماورای طبیعی و مبالغه در قدرت مرکب پهلوان (رخش) است که نشان میدهد حتی اسبِ قهرمان نیز نیرویی ویرانگر علیه دشمنان دارد.
جمعبندی و توضیح کامل شیر را از هم میدرد
عبارت «شیر را از هم میدرد» ریشه در عمیقترین لایههای ادبیات حماسی ایران و شاهکار جاودان فردوسی دارد. این جمله به طور مشخص توصیفکننده رویدادهای «خان اول از هفتخان رستم» است؛ جایی که رستم در خواب است و شیری وحشی به چادر او حمله میکند، اما رخش (اسب باوفا و نیرومند رستم) پیشدستی کرده، با شیر درگیر میشود و در نهایت سلطان جنگل را با دندان و سم از هم میدرد و متلاشی میکند.
از دیدگاه واژهشناسی، فعل «میدرد» از مصدر پهلوی و پارسی میانه «دریدن» میآید که به معنای شکافتن و پاره کردن است. این عبارت در ساختار کنایی و فرهنگی، نمادی از قدرت مبالغهآمیز حماسی، وفاداری حیوان به صاحبش و غلبه نیروی خیر بر موانع سهمگین طبیعت است. همچنین معادلهای دقیق ساختاری آن در زبانهای انگلیسی و عربی مفهوم پارهپاره کردن (Tear apart / تمزیق) را میرسانند.