یعنی چه
صدای خر به آوا و بانگ بلندی گفته میشود که حیوان الاغ تولید میکند. این صدا به دلیل ساختار حنجره این حیوان، حالتی خشن، ناگهانی و دو مرحلهای دارد و معمولاً در ادبیات به عنوان نمادی از اصوات ناهنجار یا فریادهای بیجا یاد میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، واژههای عرعر و نهیق رایجترین پاسخها برای این مفهوم هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این صدا به طور خاص از واژه Bray استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه نَهِیق دقیقترین معادل برای صدای این حیوان است که در قرآن کریم نیز به آن اشاره شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی فعل Anırmak برای این صدا به کار میرود و در ترکی آذربایجانی به صورت ترکیبی توصیف میشود.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، اصطلاح نامآوای «عرعر» که از خودِ صدا الهام گرفته شده، و واژه وامگرفته شدهٔ «نهیق» یا «نحیق» برای اشاره به این مفهوم به کار میروند.
در قرآن
این مفهوم صراحتاً در آیه ۱۹ سوره لقمان آمده است؛ جایی که لقمان حکیم در مقام اندرز به فرزندش، او را از داد و فریاد بیجا منع کرده و بلند کردن بیدلیل صدا را به صدای الاغ (انکر الاصوات یا زشتترین صداها) تشبیه میکند تا زشتی تکبر و ناهنجاری صوتی را نشان دهد.
جمعبندی و توضیح کامل صدای خر
عبارت «صدای خر» در فرهنگ لغت و ادبیات فارسی با واژگانی چون «عرعر» و «نهیق» شناخته میشود. این صدا به دلیل ساختار طبیعی حنجره حیوان، طنین خاص، خشن و بلندی دارد که در بیشتر فرهنگها، به ویژه در خاورمیانه، به عنوان نمادی از آلودگی صوتی، فریادهای ناگهانی و سخنان بیموقع و جهالتآمیز به کار میرود.
در متون مذهبی و به ویژه در آیه ۱۹ سوره مبارکه لقمان، از این صدا با تعبیر «أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ» (زشتترین صداها) یاد شده است. این تشبیه قرآنی جنبهای اخلاقی و تربیتی دارد و هدف آن، نکوهش بلند کردن بیدلیل صدا، داد و فریادهای مغرورانه و رفتارهای ناهنجار در تعاملات اجتماعی است و نشان میدهد که قدرتِ صدا لزوماً نشانگر ارزشِ سخن نیست.