معنی
این کلمه در زبان عربی به معنی خارج کردن، بیرون آوردن یا تبعید و اخراج کردن گروهی توسط افرادی دیگر است و دلالت بر انجام کار در زمان حال یا آینده دارد.
یعنی چه
یخرجون صیغه جمع مذکر غائب (للغائبين) از فعل مضارع باب افعال است. از آنجا که این واژه یک فعل کلاسیک و قرآنی است، به زبان ساده یعنی «آن گروه مردان یا افراد، چیز یا کسانی را از مکانی بیرون میآورند».
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با ضمه روی حرف یاء، سکون روی خاء، کسره زیر راء و فتح روی نون به صورت (یُخْرِجُونَ) انجام میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، این فعل از ریشه (خ ر ج) و از باب افعال (أخرج - یخرج) ساخته شده که معنای متعدی دارد.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه در زبان فارسی فعل مضارع «بیرون میآورند» یا «اخراج میکنند» است.
در قرآن
این واژه بارها در قرآن کریم استفاده شده است؛ از جمله در آیه ۲۵۷ سوره بقره که میفرماید طاغوت پیروان خود را از نور هدایت به تاریکیهای گمراهی بیرون میکشد (...یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ...).
جمعبندی و توضیح کامل یخرجون
واژه «یخرجون» یک فعل مضارع عربی از ریشه ثلاثی مجرد «خ ر ج» است که با رفتن به باب افعال، معنای آن از یک فعل لازم (بیرون رفتن) به یک فعل متعدی (بیرون آوردن و خارج کردن) تغییر یافته است. این کلمه برای جمع مذکر غایب به کار میرود و معنای صریح آن «آنها بیرون میآورند» یا «اخراج میکنند» است.
این کلمه به واسطه کاربرد گسترده و کلیدیاش در قرآن کریم، جایگاه ویژهای در متون دینی، تفسیری و ادبیات فارسی پیدا کرده است. در فرهنگ قرآنی، این فعل بسته به سیاق آیه میتواند نشاندهنده تغییر وضعیت انسانها باشد؛ مانند هدایت (بیرون آوردن از تاریکی به نور) یا ضلالت و سقوط (بیرون آوردن از نور به تاریکی).
باید توجه داشت که تلفظ دقیق این کلمه (یُخْرِجُونَ) با واژه (یَخْرُجُونَ) متفاوت است؛ اولی به معنی «بیرون میآورند» (متعدی) و دومی به معنی «بیرون میروند» (لازم) است که آگاهی از این تفاوت در ترجمه و درک متون اهمیت بالایی دارد.