یعنی چه
این کلمه ترکیبی از حرف عطف «و» و فعل ماضی «عَفَوْا» از ریشه عفو است. در مفهوم عام به معنی چشمپوشی، عفو کردن و محو کردن اثر گناه توسط گروهی از افراد در گذشته است. اما در مفهوم خاص قرآنی، این واژه از ریشهای به معنای کثرت، برکت و رسیدن به عافیت و تندرستی نیز به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتحة روی واو اول، فتحة روی عین، فتحة روی فاء و سکون روی واو دوم تلفظ میشود. الف انتخابی در انتهای آن الف فارقه است و خوانده نمیشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، این واژه ۵ حرفی بوده و به عنوان معادل عباراتی چون «و بخشیدند» یا «و درگذشتند» مورد استفاده قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و سیاق کلام، در زبان انگلیسی از عبارت نخست برای مفهوم بخشش جمعی و از عبارت دوم برای مفهوم ازدیاد و فراوانی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، کلمه «عفو» در کنار «صفح» به معنی گذشت کامل میآید و در کاربردهای ثانویه لغوی به معنای رشد، نمو و فزونی جمعیت و مال است.
به فارسی
ترجمه مستقیم این فعل ماضی جمع مذکر غایب در زبان فارسی، به صورت «آنها گذشت کردند» یا «آنها عفو نمودند» برگردانده میشود.
در قرآن
این واژه در آیه ۹۵ سوره مبارکه اعراف (...حَتَّىٰ عَفَوْا...) به کار رفته است. مفسران معتقدند در این آیه، عفو به معنای بخشش گناه نیست، بلکه به معنای این است که خداوند به آنها نعمت داد تا اموال و تعداد جمعیتشان فزونی یافت و به رفاه رسیدند.
جمعبندی و توضیح کامل وعفوا
واژه «وعفوا» یک ساختار فعلی عربی متشکل از حرف عطف و فعل ماضی جمع است که در ادبیات اسلامی و فارسی کاربرد دارد. این کلمه از ریشه (ع - ف - و) مشتق شده که در کاربرد عام و اولیه خود دلالت بر بخشش، چشمپوشی و محو کردن خطای دیگران دارد. مترادفهای آن در این معنا «وصفحوا» و «وغفروا» هستند.
نکته بسیار مهم و ظریف در خصوص این واژه، کاربرد خاص و متمایز آن در قرآن کریم (سوره اعراف) است. در این سیاق، واژه مذکور دلالت بر کثرت، فراوانی رزق، تندرستی و ازدیاد جمعیت دارد؛ به این معنا که پس از سختیها، جامعه به وفور نعمت و عافیت دست یافته است.
بنابراین هنگام مواجهه با این واژه در متون مختلف، باید به لحن و جایگاه آن توجه کرد؛ چرا که میتواند هم به معنای اخلاقیِ گذشت کردن و هم به معنای مادی و زیستیِ فراوان شدن و توسعه یافتن باشد.