یعنی چه
قنبیل در طب سنتی به گردِ زرد یا سرخ آجریرنگی گفته میشود که از غدهها و کرکهای روی میوه یک درختچه گرمسیری از تیره فرفیون به دست میآید. این ماده از گذشته به عنوان یک مسهل قوی و داروی ضد کرم روده و معده شناخته میشده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت فَتْحِ قاف و سُکونِ نون (قَنبیل) تلفظ میشود و در برخی منابع به صورت قنبیله نیز آمده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به سؤالاتی نظیر «گرد دارویی ضد کرم» یا «نام دیگر کمله»، کلمه ۵ حرفی «قنبیل» مد نظر است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی و علمی، این ماده دارویی و درختچه منشأ آن را با نام تجاری Kamala یا نام علمی آن میشناسند.
به فارسی
در زبان فارسی برای این دارو و گیاه از واژههای مترادفی چون «کمله»، «ورس» و «کنبیلا» استفاده میشود. این واژه به دلیل ذات گیاهی خود، متضاد مستقیم ندارد و همخانوادههای آن قنبیله و قنابله هستند که ریشه در واژه سانسکریت «کامپیلا» دارند و به صورت معرب وارد فارسی شدهاند.
در قرآن
کلمه قنبیل در آیات و متن قرآن کریم وجود ندارد و یک اصطلاح تخصصی در حوزه گیاهشناسی و طب سنتی به شمار میرود.
نماد چیست
برای واژه قنبیل در فرهنگ عامه، نمادشناسی یا ادبیات کلاسیک معانی استعاری و نمادین خاصی ثبت نشده است و صرفاً کاربرد دارویی و پزشکی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قنبیل
قنبیل (یا قنبیله) واژهای معرب است که در اصل از ریشه سانسکریت و هندی «کامپیلا» گرفته شده و به زبان فارسی راه یافته است. این کلمه در اصطلاح طب سنتی به پودر یا گردِ زرد تا سرخرنگی اطلاق میشود که از کرکها و غدههای میوه درختی گرمسیری از تیره فرفیون (با نام علمی Mallotus philippensis) به دست میآید.
مهمترین و شناختهشدهترین کاربرد قنبیل در پزشکی کهن، خاصیت مسهلی شدید و اثربخشی بالایی است که در دفع انگلهای گوارشی، بهویژه کرم کدو دارد. این داروی گیاهی در متون قدیمی طب سنتی با نامهای دیگری نظیر کَمَله و وَرس نیز شناخته میشود و به دلیل ماهیت طبیعی و خاص خود، فاقد متضاد اصطلاحی است.