معنی
واژه نزل در لغت به معنای مکان فرود آمدن، اقامتگاه و مسکن است. همچنین به هر نوع مایحتاج، غذا، رزق یا پیشکشی که در بدو ورود یک مهمان برای پذیرایی از او مهیا میشود، نزل میگویند. در متون قدیمی و فقهی گاه به معنای سهمیه یا مستمری نیز آمده است.
یعنی چه
این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و به معنای جایگاهی است که فرد در آن فرود میآید و ساکن میشود. در فرهنگ قرآنی و ادبیات کلاسیک، نزل به اولین چیزی اطلاق میشود که با آن از یک مهمان تازه وارد استقبال و پذیرایی میکنند؛ مانند یک وعده غذایی یا اقامتگاهی مجهز که برای رفاه او تدارک دیده شده است.
مترادف
واژههایی چون منزل، مسکن، خوان نعمت و مایحتاج پذیرایی همگی در دایره معنایی مترادفات این کلمه قرار میگیرند.
متضاد
از نظر حرکت فیزیکی و فرود آمدن، واژههای صعود و عروج متضاد آن هستند و از نظر مفهوم رزق و برکت، کلماتی مانند قحطی و بیبهرگی در تقابل با آن قرار دارند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به راهنمای «مایه پذیرایی از مهمان» یا «منزلگاه»، واژه ۳ حرفی «نزل» است.
به عربی
در زبان عربی امروز، «النُزُل» به معنای هتل، مسافرخانه یا هر مکانی است که مسافران در آن اقامت میگزینند. در قرآن کریم نیز این واژه به عنوان مایه پذیرایی بهشتیان (و کنایهآمیز برای دوزخیان) به کار رفته است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه به فارسی، بسته به سیاق متن، شامل عباراتی نظیر «مهمانسرا»، «توشه راه»، «پذیرایی اولیه» و «جایگاه فرود آمدن» میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نزل
واژه «نزل» از ریشههای اصیل زبان عربی است که به واسطه متون ادبی و قرآنی وارد زبان فارسی شده است. این کلمه در اصل بر دو محور کلیدی استوار است: نخست مکان و منزلگاهی که انسان در آن فرود میآید و مسکن میگزیند، و دوم خیر و برکت، غذا یا هدیهای که برای خوشآمدگویی به یک مهمان تدارک دیده میشود.
در کاربردهای اصیل و بهویژه در آیات قرآن کریم، نزل به اولین بخش از پذیرایی شایسته اشاره دارد که میزبان برای رفاه مسافر یا مهمان خود فراهم میسازد. شناخت این کلمه به درک بهتر متون کهن ادبی و فقهی کمک شایانی میکند.