یعنی چه
واژه «افضلهما» یک ترکیب عربی (اسم تفضیل + ضمیر) است که در زبان فارسی برای اشاره به گزینه، فرد یا شیء برتر و شایستهتر از میان دو مورد موجود به کار میرود. این کلمه ساختاری کلاسیک دارد و بیشتر در متون ادبی، فقهی و فلسفی دیده میشود.
تلفظ
این کلمه با فتحه روی الف، سکون فاء، فتحه ضاد، فتحه لام و ضمّه هاء تلفظ میشود: أَفْضَلَهُما.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «برتر آن دو» یا «فاضلتر آن دو»، کلمه ۷ حرفی «افضلهما» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عبارات مقایسهای میان دو چیز استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و حرکت حرف لامل آن (أفضل) بسته به جایگاه نحوی و اعراب کلمه در جمله (مرفوع، منصوب یا مجرور) تغییر میکند.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت به زبان فارسی «برتر آن دو» یا «شایستهتر از میان آن دو» است.
در قرآن
ترکیب دقیق «افضلهما» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، کلمات همریشه با آن از ماده (فضل) مانند «فضلنا»، «تفضیل» و «الفضل» کاربرد فراوانی در آیات الهی دارند. این واژه بیشتر در احادیث، فقه و اصول برای مقایسه دو روایت یا دو حکم متعارض کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل افضلهما
کلمه «افضلهما» یک اصطلاح و ترکیب عربی وامگرفته در زبان فارسی است که از دو بخش «أفضل» (به معنی برتر و بهتر) و ضمیر متصل تثنیه «هُما» (به معنی آن دو) تشکیل شده است. این واژه در متون کهن، فلسفی، فقهی و حقوقی برای تبیین برتری و رجحان یکی از دو طرفِ مقایسه بر دیگری به کار میرود.
اگرچه این عبارت عیناً در متن قرآن کریم یافت نمیشود، اما در زبان فقه و حدیث، به ویژه در مبحث تراجیح (بررسی ادله متعارض)، نقش کلیدی دارد و برای معرفی گزینهای که برتری و اصالت بیشتری نسبت به جفت خود دارد، استفاده میشود. در حل جدول کلمات متقاطع نیز این واژه به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی برای راهنمای «بهترِ آن دو» شناخته میشود.