یعنی چه
عبارت «مفسران مالکیه» به دسته بزرگی از دانشمندان، فقها و مفسران جهان اسلام اشاره دارد که مذهب فقهی آنها «مالکی» (به بنیانگذاری مالک بن انس) بوده است. این دانشمندان در تفاسیر خود، آیات قرآن بهویژه آیات مربوط به احکام و فقه را بر پایه قواعد، اصول و احادیث مورد قبول در مذهب مالکی تبیین و تشریح کردهاند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «مُفَسِّرانِ مالِکیّه» است که از دو واژه عربی با فک اضافه در زبان فارسی تشکیل شده است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً خود کلمه «مفسران مالکیه» است که از ۱۲ حرف تشکیل میشود.
به انگلیسی
در متون تخصصی انگلیسی، برای اشاره به این گروه از مفسران از واژگانی نظیر Exegetes (مفسران) یا Commentators (تفسیرگران) همراه با صفت Maliki استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این اصطلاح است، به این گروه «مفسرو المالکیة» گفته میشود که اشاره مستقیم به مفسرانِ منتسب به این مکتب فقهی دارد.
به فارسی
معادل فارسی روان این ترکیب تخصصی، «مفسران مالکیمذهب» یا «اصحاب تفاسیر مالکیه» است که نشاندهنده گرایش فقهی این مفسران در بازخوانی آیات احکام است.
در قرآن
خود ترکیب «مفسران مالکیه» یا واژه «مالکیه» در متن قرآن وجود ندارد؛ چرا که این مذهب فقهی سالها پس از نزول قرآن شکل گرفت. با این حال، ریشه واژه مفسران یعنی «ف-س-ر» یکبار در قرآن کریم و در آیه ۳۳ سوره مبارکه فرقان به صورت «تَفْسِيرًا» به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل مفسران مالکیه
عبارت «مفسران مالکیه» اصطلاحی تخصصی در علوم قرآنی و تاریخ تفکر اسلامی است و به آن دسته از مفسران بزرگ تاریخ اسلام اشاره دارد که در ساختار فقهی مذهب مالکی (یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت) رشد یافتهاند. این دانشمندان با تکیه بر اصول استنباطی این مذهب، به تشریح معنای آیات، به ویژه آیات الاحکام پرداختهاند.
از مشهورترین دانشمندان این مکتب در طول تاریخ میتوان به «ابن عطیه اندلسی» صاحب تفسیر المحرر الوجیز، «قرطبی» نویسنده تفسیر بزرگ الجامع لأحکام القرآن، «ابن عربی مالکی» صاحب احکام القرآن و «ابن عاشور» مفسر معاصر و نویسنده تفسیر التحریر و التنویر اشاره کرد. تفاسیر این بزرگان نقشی کلیدی در درک تطبیقی فقه اسلام ایفا میکند.