یعنی چه
این اصطلاح عامیانه و کنایهآمیز به خندههای ممتد، بیهوده و خارج از حد اعتدالی اشاره دارد که صدایی پایینتر از قهقهه دارند. معمولاً در بافت منفی و برای ملامت کردن خندههای توخالی و وقتگذرانیهای بیجدیت به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «هِرهِر و کِرکِر» است که هر دو بخش آن با کسره تلفظ میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۹ حرفی معمولاً در پاسخ به طراحانی که خندههای پیاپی عامیانه، لودگی یا خنده بیمورد را از کاربر میخواهند، قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به نوع خنده میتوان از واژههایی مثل Snicker استفاده کرد، اما برای توصیف رفتار سبک و خندههای دستهجمعی بیهوده، اصطلاح Horseplay یا Fooling around مناسبتر است.
به عربی
در زبان عربی فصیح معادل دقیقی که ساختار نامآوای عامیانه داشته باشد وجود ندارد، لذا از عبارات توصیفی برای خندههای طولانی و بیمورد استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و مکتوب، معادلهایی چون «خنده بیمورد»، «غشغش خندیدن» و «سبکسری» برای این اصطلاح عامیانه به کار میرود. این واژه به دلیل ماهیت نامآوا (اسم صوت)، فاقد ریشه اشتقاقی فعلی است.
در قرآن
این اصطلاح کاملاً عامیانه، معاصر و ترکیبی از اصوات است و به هیچ عنوان در متن قرآن مجید به کار نرفته است. در کتاب مقدس اسلام، مفهوم خندیدن عموماً با مشتقات ریشه «ضَحِکَ» بیان شده است.
جمعبندی و توضیح کامل هرهر و کرکر
اصطلاح عامیانه و کنایهآمیز «هرهر و کرکر» یک اسم صوت مرکب یا نامآوا در زبان فارسی است. این واژه از شبیهسازی صدای خندیدنهای ریز، مداوم و دستهجمعی پدید آمده و به همین دلیل ریشه اشتقاقی یا همخانوادههای صرفی (مانند بن ماضی و مضارع) ندارد. کلماتی مثل هرهر کردن یا کرکر خندیدن صرفاً همساختهای آن در فضای زبان عامیانه به شمار میروند.
این عبارت در فرهنگ عامه و لغتنامههای معتبری چون معین و دهخدا، اصطلاحی با بار معنایی منفی یا ملامتگرایانه است. وقتی از این ترکیب استفاده میشود، هدف به تصویر کشیدن وقتگذرانیهای بیهوده، سبکسری، لودگی و عدم جدیت در امور است؛ خندهای که اگرچه از قهقهه آرامتر است، اما به دلیل بیمورد بودن و تداوم، آزاردهنده یا دور از ادب تلقی میشود.
در فرهنگهای بیگانه نیز معادلهای متفاوتی برای آن وجود دارد؛ از واژههای توصیفکننده خندههای ریز در انگلیسی و ترکی گرفته تا اصطلاحات رفتاری که بر شوخیهای سبک دلالت دارند. در مجموع، این عبارت نمادی از افتادن به دام بیهدفی و خندههای توخالی در روابط اجتماعی است.