یعنی چه
مستعربه (مؤنث مستعرب) در اصطلاح تاریخی، زبانشناختی و نسبشناسی به معنای «عربزبان شده» است. این واژه به افراد، قبایل یا جوامعی اطلاق میشود که اصالتاً عرب نبودهاند، اما به دلیل مجاورت، مهاجرت یا آمیختگی با اعراب، زبان مادری خود را رها کرده و به زبان عربی سخن گفته و فرهنگ آنها را پذیرفتهاند. بارزترین مصداق تاریخی آن عدنانیان (فرزندان حضرت اسماعیل) هستند که اصلشان عبرانی یا سریانی بود اما در میان قبایل یمنی ساکن و عرب شدند. همچنین در تاریخ اندلس، به مسیحیانی که فرهنگ عربی را پذیرفتند مستعربین (Mozarabs) میگفتند.
تلفظ
این واژه به صورت مُسْتَعْرِبِه (تلفظ فصیح: مُسْتَعرِبَة) خوانده میشود که از باب استفعال در زبان عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه بسته به طراح سوال میتواند خود کلمه «مستعربه» (۷ حرف)، «عدنانیان» یا «متعربه» باشد.
به انگلیسی
در متون تخصصی تاریخی و زبانشناسی انگلیسی، برای مفهوم عمومی واژه از Arabized و برای اشاره به جامعه مسیحیان عربزبان اندلس از واژه Mozarabic استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در متون تاریخی عرب به صورت ترکیب «العرب المستعربة» در مقابل «العرب العاربة» (عرب اصیل و خالص) به کار میرود.
در قرآن
واژه «مستعربه» یا دیگر مشتقات باب استفعال از ریشه (ع-ر-ب) در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند. با این حال، داستان و سرگذشت قومِ مصداق این واژه، یعنی هجرت حضرت ابراهیم و اسماعیل (ع) به سرزمین مکه و شکلگیری نسل آنها در میان قبایل عرب، در آیات متعدد قرآن به تفصیل بیان شده است.
نماد چیست
کلمه مستعربه یک دستهبندی دقیق در حوزه نسبشناسی، تاریخ اسلام و زبانشناسی است؛ به همین دلیل، نشانه، نماد تصویری یا مفهوم سمبلیک خاصی در فرهنگها و اسطورهها برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل مستعربه
واژه «مستعربه» یک اصطلاح کلیدی در تاریخنگاری و نسبشناسی جهان عرب و اسلام است که به بخش مهمی از هویت زبانی و قومی منطقه اشاره دارد. طبق تقسیمبندی مورخان، اعراب به سه گروه بائده (منقرضشده)، عاربه (یمنیهای اصیل و قحطانی) و مستعربه (عربزبان شده) تقسیم میشوند. اعراب مستعربه در واقع بازماندگان حضرت اسماعیل (ع) یا همان عدنانیان هستند که اصالتاً غیرعرب بودند ولی پس از سکونت در شبهجزیره عربستان، زبان و فرهنگ عربی را به عنوان زبان اول خود برگزیدند.
نکته تاریخی و حائز اهمیت این است که تبار پیامبر گرامی اسلام (ص) نیز از طریق حضرت عدنان به حضرت اسماعیل (ع) میرسد؛ بنابراین از نظر تقسیمبندیهای نسبشناسی، ایشان و قبیله قریش در طبقه اعراب مستعربه قرار میگیرند. این مفهوم بعدها در دوران فتوحات اسلامی و بخصوص در اندلس (اسپانیای اسلامی) معنای وسیعتری یافت و به مسیحیانی اطلاق شد که با حفظ دین خود، سبک زندگی و زبان عربی را اتخاذ کرده بودند.