یعنی چه
در اصطلاحات حقوقی، فقهی و اداری، به شخص، گروه یا طرفی اطلاق میشود که از یک اقدام، معامله، جرم یا تصمیم اداری دچار زیان و آسیب شده است و معمولاً حق قانونی برای مطالبه جبران خسارت دارد.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت «ذی» (با یای کشیده) و «ضَرَر» (با فتح روی ضاد و راء اول) تلفظ میشود.
در جدول
کلمه «ذی ضرر» دقیقاً از ۵ حرف تشکیل شده است و در جداول کلمات متقاطع به عنوان معادل زیاندیده یا صاحب ضرر به کار میرود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و قراردادهای انگلیسی، برای اشاره به طرفی که دچار خسارت شده از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و در متون فقهی و حقوقی جهان عرب با تعابیری نظیر المتضرر شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون زیاندیده، آسیبدیده و خسارتدیده است که در گفتگوهای روزمره جایگزین این اصطلاح حقوقی میشوند.
در قرآن
ترکیب «ذیضرر» به این شکل در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما مشتقات ریشه «ضرر» مانند ضَرّ و ضُرّ فراوان به چشم میخورند. همچنین قاعده فقهی معروف «لا ضَرر و لا ضِرار فی الإسلام» مبنای حمایت از شخص ذیضرر در فقه است.
جمعبندی و توضیح کامل ذی ضرر
واژه «ذیضرر» یک ترکیب اضافه عربی-فارسی متشکل از «ذی» (صاحب/دارنده) و «ضرر» (زیان/گزند) است. این اصطلاح بیشترین کاربرد خود را در ادبیات حقوقی، دادگاهها، فقه اسلامی و امور اداری دارد و به هر شخص حقیقی یا حقوقی اشاره میکند که در پی یک رویداد، قرارداد یا جرم، متحمل آسیب مادی، معنوی یا بدنی شده است.
در نظامهای حقوقی، شناخت شخص ذیضرر اهمیت بالایی دارد؛ چرا که این فرد یا طرف قرارداد، از حق قانونی برای طرح دعوی، مطالبه ارش، دیه یا جبران کامل خسارت برخوردار است. متضاد مستقیم این کلمه در متون قانونی کلمه «ذینفع» (صاحب سود و منفعت) است.
اگرچه این کلمه در محاورات روزمره مردم کمتر شنیده میشود، اما پای ثابت برگه دادخواستها، شکواییهها و متون فقهی است و در جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه ۵ حرفی همتراز با زیاندیده مورد توجه طراحان قرار میگیرد.