یعنی چه
واژه سکرآور به ویژگی یا مادهای اشاره دارد که پس از مصرف یا مواجهه با آن، عقل فرد موقتاً زائل شده و حالت مستی، سرخوشی مفرط، بیخودی یا نشئگی به او دست میدهد. این کلمه به عنوان صفت برای انواع مسکرات و مشروبات الکلی یا مخدرها به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت سُکْرْآوَرْ است که از ترکیب واژه عربی سُکْر و پسوند فاعلی فارسی آور تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «سکرآور دهخدا»، کلمه اصلی با حساب فاصلهها یا به صورت پیوسته ۱۱ حرف دارد. همچنین معادلهای کوتاهتری نظیر مسکر، مکیف یا مستیبخش نیز بسته به تعداد حروف جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف ویژگی سکرآور یا مستکننده از صفات Intoxicating یا Inebriant استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای خالص فارسی این واژه شامل مستیبخش، مستکننده و هوشربا هستند. از نظر معنایی واژههای مکیف و نشئهزا نیز در زبان فارسی روزمره به عنوان برگردان مفهومی آن به کار میروند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اصطلاحات صوفیه، سکر و حالت سکرآور نماد وجد مفرط، غیبت از خود، فنا، حیرت و شیدایی ناشی از تجلی انوار الهی و عشق راستین است که در مقابل حالت صحو (هوشیاری) قرار میگیرد. در نگاه مادی و فقهی نیز این واژه نماد شراب، مسکرات و عوامل سلبکننده قدرت تشخیص عقلانی است.
جمعبندی و توضیح کامل سکرآور دهخدا
واژه سکرآور یک اصطلاخ ترکیبی است که از ریشه عربی «سُکْر» به معنی مستی و پسوند فاعلی فارسی «آور» ساخته شده است. این کلمه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای چیزی که موجب زوال عقل، بیخودی و حالت نشئگی میشود، تعریف شده و در زبان فقهی و حقوقی معادل واژه «مسکر» قرار میگیرد.
اگرچه خود این ترکیب فارسی در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشه ثلاثی مجرد آن (س ک ر) در آیاتی نظیر آیه ۶۷ سوره نحل و آیه ۱۹ سوره ق به مفهوم شراب مادی و همچنین حالت گیجی و بیخودیِ پیش از مرگ (سکرات موت) اشاره دارد. در حوزه ادبیات و عرفان نیز این مفهوم تغییر ماهیت داده و به عنوان نمادی از فنا، شیدایی مفرط و حیرت صوفی در جلوه حق به کار میرود.
در کاربردهای عمومی و سرگرمی مانند جداول متقاطع، کلمات هممعنی نظیر مسکر، مکیف و مستیبخش به عنوان پاسخهای جایگزین شناخته میشوند و در زبان انگلیسی نیز اصطلاحاتی مانند Intoxicating بار معنایی دقیق آن را منتقل میسازند.