معنی
شستن در لغت به معنای پاکیزه ساختن، غسل دادن و از بین بردن کثافت و نجاست از روی سطوح، اشیاء، بدن یا لباس به وسیلهٔ آب یا دیگر مواد پاککننده است.
یعنی چه
این واژه به عمل آبکشی و برطرف کردن هرگونه لک، چرک، غبار و ناپاکی از روی یک جسم یا اندام اشاره دارد که موجب مصفا و پاک شدن آن میشود.
مترادف
کلماتی مانند شستوشو، تطهیر و پاک کردن بیشترین شباهت معنایی را با این واژه دارند.
متضاد
واژههایی که به معنی ایجاد کثیفی، ناپاکی و لکه هستند، به عنوان مخالف این کلمه شناخته میشوند.
هم خانواده
کلمات فوق از بن ماضی «شست» یا بن مضارع «شوی» مشتق شدهاند. کلمات «شصت» و «شست» (انگشت) با این واژه همخانواده نیستند.
ریشه
این واژه اصالت کاملاً ایرانی دارد و ریشه تاریخی آن به زبان پهلوی (فارسی میانه) بازمیگردد که با همین ساختار و به صورت «šustan» برای پاک کردن با آب به کار میرفته است.
جمله سازی
به انگلیسی
رایجترین معادل این واژه در زبان انگلیسی Wash است که برای شستوشوی عمومی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شستن
واژه «شستن» یکی از افعال اصیل و ریشهدار زبان فارسی است که از دوران ایران باستان و زبان پهلوی تا به امروز بدون تغییر ساختاری چندانی حفظ شده است. این کلمه در معنای فیزیکی به پاکسازی اشیاء و بدن از آلودگیها و نجاسات به وسیله آب دلالت دارد و در متون دینی و قرآنی نیز با مفاهیمی همچون غسل، وضو و تطهیر پیوند نزدیکی دارد.
علاوه بر کاربرد مادی، شستن در ادبیات و عرفان فارسی دارای بار معنایی استعارهای و نمادین بسیار غنی است. در این ساحت، شستن دل، شستن دست از دنیا یا شستن گناهان به معنای پاکسازی درونی، توبه، رهایی از تعلقات مادی و تصفیه روح از آلودگیهای اخلاقی به کار میرود و نمادی از آغاز دوباره و تجدید پاکی است.