یعنی چه
واژهٔ «وقحطان» از اتصال حرف عطف «و» به اسم خاص «قحطان» ساخته شده است. قحطان در تاریخ و نسبشناسی، نام شخصیتی اسطورهای و تاریخی است که او را نیای اعلا و جد بزرگ تمام قبایل عرب اصیل یمنی و جنوبی (العرب العاربه) میدانند. این نام با مفاهیم بارانخواهی و سخاوت در دوران سختی پیوند دارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واو مفتوح در ابتدا و سپس ساکن بودن حرف حاء است: وَ قَحْطَان.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح سوال عین عبارت «وقحطان» را مد نظر داشته باشد، پاسخی ۶ حرفی است. خود واژهٔ قحطان نیز به عنوان «جد عرب عاربه» یا «پدر عربهای یمن» شناخته میشود.
به انگلیسی
نام قحطان در زبان انگلیسی به صورت Qahtan نگارش میشود. در متون قدیمی و عهد عتیق (تورات)، این شخصیت را با نامهای Joktan یا Yaqtan معرفی کردهاند.
به عربی
در زبان عربی این کلمه ترکیبی از حرف عطف «وَ» و اسم علم «قَحْطَان» است که به قبایل قحطانی، انصار و مردم اصیل یمن اشاره دارد.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، این واژه به معنی «و قحطان» (یا اشاره به تبار قحطانیان) است. در متون تاریخی فارسی مانند تاریخ گزیده آمده است که او را به این دلیل قحطان نامیدند که در زمان خشکسالی و قحطی، با بخشندگی خود مردم را از گرسنگی نجات میداد.
در قرآن
نام قحطان بهطور صریح و مستقیم در آیات قرآن مجید ذکر نشده است. با این حال، طبق نظر مفسران، در آیه ۷۸ سوره حج به انصار (که از قبایل خزرج و ازد و در اصل قحطانی بودند) اشاره شده و از این طریق تبار آنها گرامی داشته شده است. در روایات اسلامی او را فرزند حضرت هود (ع) یا عابر دانستهاند.
جمعبندی و توضیح کامل وقحطان
کلمهٔ «وقحطان» یک ترکیب عربی شامل حرف عطف «و» و نام خاص «قحطان» است. قحطان در تاریخ شبهجزیره عربستان، شخصیت بسیار مهمی است؛ چرا که او را پدر و نیای بزرگ تمام عربهای اصیلِ جنوب و یمن (عرب عاربه) میدانند. نام او نماد بارانخواهی، اصالت نژاد عرب و سخاوت فراوان در روزگاران سخت و قحطی است.
در تاریخ، قحطانیان همواره در تقابل و موازی با عدنانیان (عربهای شمال و حجاز) بررسی میشوند. شناخت این واژه در متون کهن تاریخی و تفسیری به درک بهتر ساختار قبایل عرب و روابط آنها در صدر اسلام کمک میکند، چرا که قبایل بزرگی چون اوس و خزرج (انصار مدینه) همگی ریشه در تبار قحطان دارند.