یعنی چه
در دستور زبان، به کلمه یا شناسهای اطلاق میشود که جانشین نام دو یا چند نفر یا چیز میگردد که در زمان گفتگو غایب هستند؛ یعنی گوینده یا شنونده نیستند و درباره آنها صحبت میشود. این واژه کاملاً کلاسیک و دستوری است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «ضَ میرِ سَ وُمِ شَخ صِ جَمع» (žamīr-e savvom-e šaxs-e jam') است.
در جدول
پاسخ دقیق ۱۳ حرفی برای این صیغه دستوری خودِ «ضمیر سوم شخص جمع» است. کلماتی چون آنها، آنان و ایشان نیز از پاسخهای فرعی و کوتاهتر در جدولها هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از واژه They برای سوم شخص جمع استفاده میشود که فاقد جنسیت است و برای انسان و اشیاء به صورت مشترک به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی برخلاف فارسی، جنسیت در این صیغه تفکیک میشود؛ «هُم» برای جمع مذکر غایب و «هُنَّ» برای جمع مؤنث غایب کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای منفصل (جدا) این صیغه در زبان فارسی شامل «آنها»، «آنان» و «ایشان» (محترمانه برای انسان) است. همچنین شناسه متصل آن در فعلها به صورت «ـَ ند» (مانند رفتند) و ضمیر متصل آن به صورت «ـِ شان» (مانند کتابشان) ظاهر میشود.
نماد چیست
در اصطلاحات نوین دستوری، ساختارهای زبانشناسی و متون تخصصی، این صیغه دستوری را با نماد اختصاری 3PL نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل ضمیر سوم شخص جمع
ضمیر سوم شخص جمع یکی از ارکان مهم در ساختار صرفی و دستوری زبان فارسی است که برای جلوگیری از تکرار نامها به کار میرود. این صیغه به دو صورت منفصل (مانند آنها، آنان، ایشان) و متصل (مانند شناسه «ـند» در افعال یا «ـشان» در اسامی) در جملات ظاهر میشود و هدف آن اشاره به گروهی از افراد یا اشیاء است که در زمان مکالمه غایب هستند.
ریشه واژه «ضمیر» عربی است و به معنای درون یا نهان میباشد، اما معادلهای فارسی آن ریشه در زبانهای کهن ایرانی دارند؛ به طوری که «ایشان» از واژه پهلوی ēšān گرفته شده و «آنها» از ترکیب اسم اشاره پارسی میانه با نشانه جمع ساخته شده است. برخلاف زبانهایی مانند عربی که در این صیغه بین جنسیت مذکر و مؤنث تفاوت قائل میشوند، در زبان فارسی این ضمیر کاملاً بدون جنسیت بوده و برای انسان و اشیاء یکسان است.