یعنی چه
صفت بذل به معنای روحیه و ویژگی بخشندگی، سخاوت و داد و دهش است؛ به طوری که فرد از مال، جان، وقت یا توان خود با رضایت کامل قلبی و بدون انتظار پاداش یا جبران، به دیگران میبخشد و در این راه گشادهدستی نشان میدهد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ صفت (صِ فَ ت) و بذل (بَ ذْ ل) تشکیل شده است و به صورت صِفَتِ بَذْل تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «صفت بذل» با ۶ حرف است و از واژههای هممعنی آن مثل سخاوت، بخشش و ایثار نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
با توجه به زمینهٔ متن، واژه Generosity برای مفهوم عام سخاوت و واژه Sacrifice برای بخششهای بزرگتر مانند بذل جان به کار میرود.
به عربی
واژه بذل خود ریشه عربی دارد و در این زبان با مفاهیمی چون جود، سخاء و عطاء همپوشانی کامل دارد.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل جوانمردی، داد و دهش، گشادهدستی، رادمنشی و دستودلبازی میباشند که نشاندهنده روحیه والای بخشش در فرهنگ ایرانی است.
در قرآن
خود واژه «بذل» با این ساختار حرفی در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما مفاهیم مترادف آن مانند «انفاق»، «جود» و به ویژه «ایثار» مورد ستایش قرار گرفتهاند؛ مانند آیه ۹ سوره حشر که میفرماید: «و یؤثرون علیٰ أنفسهم ولو کان بهم خصاصة» (و دیگران را بر خود مقدم میدارند هرچند خودمان نیازمند باشند).
جمعبندی و توضیح کامل صفت بذل
صفت بذل یکی از والاترین فضایل اخلاقی و انسانی است که بر پایه سخاوت، گذشت و گشادهدستی بنا شده است. انسانِ دارای این صفت، مادیات، زمان یا حتی جان خود را با طیب خاطر و رضایت کامل در اختیار دیگران قرار میدهد، بدون آنکه چشمداشتی به جبران یا پاداش دنیوی داشته باشد. ریشه واژه بذل عربی است و در ادبیات فارسی نمادهایی چون حاتم طائی و تصویر چشمه جوشان یا دست گشاده برای معرفی آن به کار میروند.
این مفهوم اخلاقی اگرچه با واژههایی نظیر بخشش و کرم هممعنی است، اما مرتبه بالایی از ایثار را نشان میدهد که در آن فرد از علایق و داشتههای خود به نفع جامعه عبور میکند. در فرهنگ دینی و قرآنی نیز هرچند این لفظ به طور مستقیم ذکر نشده، اما تحت عناوین مقدسی چون انفاق و ایثار به شدت مورد سفارش قرار گرفته و اساس همدلی اجتماعی تلقی میشود.