معنی
نبوت در لغت به معنای خبر دادن (بهویژه اخبار مهم و بزرگ) یا رفعت و بلندمرتبگی است، و در اصطلاح دینی به جایگاه و مأموریت الهی پیامبران برای هدایت انسانها اشاره دارد.
یعنی چه
وقتی از نبوت صحبت میشود، مقصود جریان ارتباط غیبی میان خداوند و برگزیدگان اوست تا قوانین الهی و مسیر سعادت در معاش و معاد را به بشر بیاموزند.
مترادف
واژههای پیامبری و پیغمبری دقیقترین برابرهای فارسی هستند. رسالت نیز در همین معنا کاربرد دارد، هرچند در اصطلاح کلامی تفاوتهای ظریفی میان نبی و رسول وجود دارد.
هم خانواده
این واژگان همگی از ریشه سه حرفی مشتق شدهاند و مفاهیمی چون خبررسانی یا پیامآوری را در خود دارند.
ریشه
بیشتر لغویون ریشه آن را «نبأ» میدانند زیرا پیامبر خبرهای بزرگ آسمانی را بازگو میکند؛ برخی نیز آن را از «نبو» به معنای مکان مرتفع دانسته و به بلندمرتبگی مقام پیامبران اشاره دارند.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی با ضمه نون و باء، و تشدید واو تلفظ میشود (مأخوذ از نُبُوَّة عربی).
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «مقام پیامبری» یا «پیک الهی»، واژه ۴ حرفی «نبوت» مد نظر است.
به انگلیسی
در متون تخصصی و دینی زبان انگلیسی، برای اشاره به نهاد و مقام نبوت از واژه Prophethood استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان به عنوان مصدر صناعی به کار میرود.
در قرآن
لفظ «النبوة» ۵ بار در قرآن کریم (مانند آیه ۷۹ سوره آلعمران) ذکر شده است. در فرهنگ قرآنی، نبوت موهبتی الهی و مشعلی برای هدایت انسانهاست که همراه با کتاب و حکمت به برگزیدگان عطا میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نبوت
نبوت یکی از اصول اساسی در ادیان ابراهیمی و به ویژه دین اسلام است که به رابطه معنوی و غیبی میان پروردگار و بندگان برگزیدهاش اشاره دارد. پیامبران از طریق این مقام، واسطه انتقال هدایت، قوانین و معارف الهی به جامعه بشری میشوند تا انسانها را در مسیر کمال معنوی و ساماندهی امور زندگی یاری کنند.
از نظر لغوی، این واژه با مفاهیمی چون «خبررسانی بزرگ» و «بلندمرتبگی» گره خورده است که به خوبی نشاندهنده عظمت پیام وحی و جایگاه والای فرستادگان الهی است. در متون اسلامی، نبوت جریانی پیوسته از هدایت است که از حضرت آدم آغاز شده و با پیامبر اسلام به خاتمیت رسیده است.
در ادبیات دینی، مفاهیمی چون نور، کتاب آسمانی و مصحف به عنوان نشانهها و نمادهای ملازم با نبوت شناخته میشوند که همگی دلالت بر روشنگری و خروج انسان از تاریکیهای جهل و کفر به سوی دانایی و ایمان دارند.