معنی
یلدا در لغت به معنای زایش و تولد است. در فرهنگ ایرانی، این واژه اشاره به شب اول زمستان (انقلاب زمستانی) دارد؛ شبی که بلندترین شب سال است و پس از آن، روزها رو به بلندتر شدن میگذارند که مظهر زایش دوباره خورشید و روشنایی است.
یعنی چه
در اصطلاح فرهنگی، یلدا یعنی بیدار ماندن در طولانیترین شب سال، گردهمایی اعضای خانواده، و برپایی جشن و سرور برای غلبه بر تاریکی. این شب نماد امید، برکت و پیروزی نور بر ظلمت اهریمنیِ شبهای طولانی زمستان است.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
واژه یلدا یک وامواژه از زبان سریانی (yaldā) است که در دوران ساسانیان و با ورود مسیحیان سریانیزبان به ایران وارد زبان فارسی شد. این واژه در اصل برای میلاد مسیح (کریسمس) به کار میرفت، اما به دلیل همزمانی تقریبی با جشن باستانی شب چله، ایرانیان آن را پذیرفتند و بر این شب نام نهادند.
جمله سازی
به انگلیسی
جمعبندی و توضیح کامل یلدا
واژه یلدا با وجود داشتن ریشه سُریانی و معنای لغوی «تولد و زایش»، به یکی از اصیلترین و ماندگارترین نمادهای فرهنگ و هویت ایرانی تبدیل شده است. این واژه در طول تاریخ با جشن باستانی «شب چله» پیوند خورده و امروزه هر دو اصطلاح به یک مفهوم اشاره دارند: پایکوبی و بیدار ماندن در پیشگاه طولانیترین شب سال.
در باور ایرانیان باستان، تاریکی نماد اهریمن و روشنایی مظهر اهورامزدا بود. طولانیترین شب سال، اوج اقتدار تاریکی به شمار میرفت؛ از این رو مردم گرد هم میآمدند تا با روشن نگه داشتن آتش و شبزندهداری، تولد دوباره خورشید (مهر) را جشن بگیرند. چیدن سفرهای از میوههای سرخرنگ مانند انار و هندوانه نیز نمادی از سرخی خورشید و طلب برکت برای شروع فصل سرما بوده است.
این آیین کهن فراتر از یک تغییر فصل ساده، پیامی عمیق از امید و صبوری را در خود دارد؛ پیامی که یادآور میشود حتی پس از تاریکترین و طولانیترین شبها نیز سپیده دم و روشنایی در پیش است و زندگی با چرخهای نو بازمیگردد.