معنی
«رثایی» صفت نسبی از واژهٔ عربی «رِثاء / رثا» است. این کلمه برای توصیف متون، اشعار یا لحنهایی به کار میرود که مربوط به سوگواری، مرثیهسرایی و یادکرد فضایل و نیکیهای فرد درگذشته همراه با اندوه و زاری باشد.
یعنی چه
وقتی میگویند اثری لحن رثایی دارد، یعنی آن اثر در رثا و سوگ کسی سروده یا نوشته شده است و بار معنایی آن کاملاً آمیخته با غم، حسرت و بزرگداشت مقام شخص از دسترفته است.
مترادف
متضاد
هم خانواده
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر ویژگی شعر یا لحن غمانگیز در سوگ مرده را با ۵ حرف بخواهند، پاسخ اصلی «رثایی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه elegiac دقیقاً به معنای منسوب به مرثیه و دارای لحن سوگوارانه است. واژه mournful نیز بار اندوه عمیق و عزاداری را منتقل میکند.
جمعبندی و توضیح کامل رثایی
واژهٔ «رثایی» یک صفت نسبی ادبی است که ریشه در زبان عربی (از مادهٔ ر ث ی) دارد و به هر نوع گفتار، نوشتار یا لحنی اشاره میکند که در سوگ و ماتم افراد درگذشته پدید آمده باشد. این واژه در ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی، نمادی از تجلی عاطفهٔ شدید انسانی در مواجهه با فقدان، مرگ و از دست دادن عزیزان است و هنرمند در قالب آن به شمارش فضایل متوفی میپردازد.
نکتهٔ حائز اهمیت در بررسی این واژه، تمایز ریشهٔ آن با واژههایی چون «ارث» یا «میراث» است که از ریشهٔ (و ر ث) میآیند؛ چرا که «رثایی» صرفاً به جنبهٔ احساسی و عزاداری مرگ مربوط میشود و در متون دینی و قرآنی نیز این مفهوم بیشتر با واژگانی چون حزن و بکاء قرابت دارد تا اصطلاح تخصصی رثا.
در مجموع، سبک رثایی بخش مهمی از ادبیات غنایی را تشکیل میدهد که در آن شاعر یا نویسنده با لحنی اندوهبار، یاد و خاطرهٔ شخص از دنیا رفته را زنده نگه میدارد و مخاطب را در غم این فقدان شریک میکند.