یعنی چه
گواتر به معنای بزرگ شدن غیرطبیعی غدهٔ تیروئید است که معمولاً به صورت تورم در جلوی گردن و زیر گلو خود را نشان میدهد. این عارضه اغلب به دلیل کمبود ید در رژیم غذایی یا اختلال در عملکرد غدهٔ تیروئید ایجاد میشود.
تنز
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «گُواتِر» است که ریشه در زبان فرانسوی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این عارضه پزشکی معمولاً خود کلمهٔ «گواتر» با ۵ حرف است یا از معادلهای سنتی آن مانند «غمباد» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این واژه به دو صورت نگارشی آمریکایی (Goiter) و بریتانیایی (Goitre) نوشته میشود.
به عربی
در زبان و طب عربی به این بیماری «الدُراق» یا به طور توصیفی «تضخم الغدة الدرقية» (بزرگ شدن غده تیروئید) میگویند.
به فارسی
معادلهای واژهٔ گواتر در زبان و گویشهای فارسی شامل «غمباد» (در طب سنتی ایرانی)، «خنازیر» (به طور عام برای تورمهای گردن) و «جاغور» (در فارسی دری افغانستان) است.
نماد چیست
این کلمه در اصطلاحات پزشکی و بهداشت عمومی، نماد شاخص و اصلی برای «کمبود ید» در رژیم غذایی جامعه و اختلالات سلامت غدد درونریز شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه گواتر از واژهٔ فرانسوی Goitre وام گرفته شده که خود ریشه در کلمه لاتین Guttur به معنی «گلو» دارد. از آنجا که این اصطلاح یک واژه پزشکی وارداتی است، ساختار صرفی و همخانواده اصیل در زبان فارسی ندارد، اما مشتقات علمی آن مانند گواتروژن در پزشکی کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل گواتر
واژهٔ گواتر یک اصطلاح پزشکی وامگرفته از زبان فرانسوی است که به بزرگ شدن غیرطبیعی و معمولاً خوشخیم غدهٔ تیروئید در ناحیهٔ گردن اشاره دارد. این عارضه در طب سنتی ایران به «غمباد» معروف است، زیرا در گذشته مردم به رابطهٔ مستقیم میان فشارهای عصبی، غصه و استرس با تورم گردن پی برده بودند؛ رابطهای که امروزه نیز در پزشکی مدرن میان استرس و بیماریهای خودایمنی تیروئید تایید شده است.
این بیماری در زبانهای مختلف با نامهای متفاوتی شناخته میشود؛ در زبان عربی به آن الدُّراق و در فارسی دری افغانستان به آن جاغور میگویند. بررسیهای بالینی نشان میدهد که گواتر در سراسر جهان به عنوان نمادی برای کمبود عنصر حیاتی ید در رژیم غذایی شناخته میشود و اضافه کردن ید به نمک خوراکی یکی از مهمترین راههای پیشگیری از آن بوده است.